کتاب روشنفکران و جامعه اثر توماس سوئل، ترجمه شروین صولتی، انتشارات گوتنبرگ

این کتاب نقدی روشن، دقیق و جذاب درباره روشنفکران ارائه می‌دهد؛ نقدی که نه در ستایش آنان، بلکه برای بررسی جایگاه و تأثیرشان بر افکار عمومی، سیاست‌ها و ساختار کلی جامعه نوشته شده است. نویسنده نشان می‌دهد روشنفکران مدرن بیش از آنکه به‌طور مستقیم عقاید صاحبان قدرت را تغییر دهند یا در تصمیم‌گیری‌ها و اعمال آنان دخالت کنند، از طریق شکل‌دهی به افکار عمومی عمل کرده‌اند؛ افکاری که به‌تبع خود بر سیاست‌ها و رفتار مسئولان در جوامع دموکراتیک اثر می‌گذارد. از این رو صاحبان قدرت اغلب دیدگاه کلی یا سیاست‌های مورد علاقه روشنفکران را به‌طور غیرمستقیم می‌پذیرند و در اقدامات خود به کار می‌گیرند. توماس سوئل در کتاب «روشنفکران و جامعه» تنها به مرور سوابق تاریخی روشنفکران و مواردی که از آن‌ها حمایت کرده‌اند بسنده نمی‌کند، بلکه انگیزه‌ها، محدودیت‌ها و شرایطی را نیز که در شکل‌گیری اندیشه‌ها و دیدگاه‌های آنان نقش داشته‌اند، مورد تحلیل و واکاوی قرار می‌دهد. او با استناد به نمونه‌های گوناگون نشان می‌دهد که نظرگاه‌های روشنفکران چگونه در بزنگاه‌های مهم اجتماعی و سیاسی بروز یافته و چه پیامدهایی برجای گذاشته است. در نهایت، سوئل نتیجه می‌گیرد که روشنفکران نه‌تنها در پیشنهاد نسخه‌های خود برای حل مشکلات جامعه دچار خطا شده‌اند، بلکه این خطاها در بسیاری موارد به‌قدری جدی، عمیق و فاجعه‌بار بوده است که خود به بخشی از مصائب و بحران‌های اجتماعی بدل شده‌اند.