کتاب مرا اسماعیل صدا کن اثر هیوبرت دریفوس، ترجمه زانیار ابراهیمی، انتشارات هرمس

میل پرشورِ خوانده شدن به نام، ویژگی بارز شمایل اسماعیل است؛ از همین‌رو او پیوسته از سوی ابراهیم، هاجر، ساره و اسحاق فراخوانده می‌شود؛ گاه با مهر و گاه با حسد. اسماعیل رازی پنهان در روایات کهن عهد عتیق است و جز حکمت الهی، هیچ‌کس نمی‌داند چرا سرنوشت او چنین در سرگشتگی و جست‌وجوی بی‌پایان رقم خورده است. اسماعیل بردبار و حلیم، در جهان هرمان ملویل به راوی چگونگی مواجهه با بنیاد نیکی و بدی بدل می‌شود؛ گویی خود ملویل است که ترجیح می‌دهد «اسماعیل» باشد. اسماعیل رمان عظیم «موبی‌دیک»، سرنوشتی دیگرگونه از اسماعیلِ کتاب مقدس را رقم می‌زند؛ اگر اسماعیل بابلی همراه مادر از درگاه پدر رانده شد، این‌بار اسماعیل ملویل همسفر کاپیتان اهب است؛ کاپیتانی سرسخت و دیوانه‌خو که تنها به نهنگ سفید می‌اندیشد و در این راه از هیچ اصل انسانی و اخلاقی پیروی نمی‌کند. در هر دو روایت، اسماعیل در جایگاه ناظر ظاهر می‌شود؛ ناظری که استبداد، خودخواهی و بی‌رحمی را به چشم می‌بیند، اما توان مقابله و تغییر آن را ندارد. این سکوت و نظاره‌گری، خود به بخشی از شمایل ابدی او بدل گشته است. کتاب «مرا اسماعیل صدا کن» شرحی نوآورانه از «هیوبرت دریفوس» بر شاهکار بی‌مانند هرمان ملویل است. دریفوس با دقتی کم‌نظیر، لایه‌های گوناگون روایت اسماعیل را در متن جهان فلسفی نویسنده آمریکایی می‌کاود و آن را تا ریشه‌های عهد عتیق پی می‌گیرد. او در این واکاوی، تفسیر تاریخی، فلسفی و زیبایی‌شناختی را در هم می‌تند و در نهایت یادآور می‌شود که اهمیت «موبی‌دیک» فراتر از یک رمان است؛ اثری است که جایگاهی سترگ در تاریخ ادبیات جهان یافته و همواره بازخوانی آن معنای تازه‌ای پیش روی ما می‌نهد.