کتاب مکتب‌های ادبی اثر رضا سیدحسینی، انتشارات نگاه

کتاب «مکتب‌های ادبی» نوشته‌ی رضا سید حسینی، نویسنده و چهره‌ی برجسته‌ی عرصه‌ی ترجمه، نخستین بار در سال ۱۳۳۴ منتشر شد و از آن زمان تاکنون بارها تجدید چاپ شده است. امروز چاپ بیستم این اثر ارزشمند دو جلدی توسط انتشارات نگاه در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد. اما پرسش مهم این است: مکتب ادبی چیست؟ به‌طور کلی، مکتب‌های ادبی مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، اندیشه‌ها و نظریاتی هستند که در نتیجه‌ی شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی یک دوره‌ی تاریخی شکل می‌گیرند. این ویژگی‌های مشترک در آثار نویسندگان و شاعران بازتاب یافته و سپس با اصول و قواعد مشخص تعریف می‌شوند. هر مکتب ادبی پیروان خاص خود را پیدا می‌کند و آثار مربوط به آن از دیگر سبک‌ها متمایز می‌شود. این مکاتب یا همان «ایسم‌ها»، از مهم‌ترین مبانی نقد و تحلیل ادبی به شمار می‌روند و به‌عنوان شاخص‌هایی برای ارزیابی آثار ادبی مورد استفاده قرار می‌گیرند. کتاب «مکتب‌های ادبی» در دو جلد، بررسی جامعی از مهم‌ترین جریان‌های ادبی جهان ارائه می‌دهد. در جلد نخست با مکاتبی چون باروک، کلاسیسیسم (برگرفته از اصول ادب، هنر و فلسفه‌ی روم و یونان)، رمانتیسم با تاکید بر تخیل، احساس و فردگرایی، رئالیسم یا واقع‌گرایی، ناتورالیسم یا طبیعت‌گرایی، جنبش «هنر برای هنر» و مکتب پارناس مواجه می‌شویم. در جلد دوم، مباحثی همچون پیدایش ادبیات جدید، سمبولیسم یا نمادگرایی، شاخه‌های گوناگون سمبولیسم، تحول مکاتب در روسیه، اکسپرسیونیسم که ابتدا در نقاشی پدید آمد و سپس به ادبیات راه یافت، کوبیسم، دادائیسم که اصول و قواعد هنری را به سخره می‌گرفت، سورئالیسم با تاکید بر جهان ماورای واقعیت و ناخودآگاه، اگزیستانسیالیسم، تئاتر نو و در نهایت دگردیسی رمان بررسی می‌شوند. این کتاب نه‌تنها منبعی معتبر برای دانشجویان و پژوهشگران ادبیات است، بلکه برای علاقه‌مندان به تاریخ و تحول مکاتب ادبی نیز اثری راهگشا و ارزشمند به شمار می‌آید.