کتاب حیوانات مزرعه اثر ربابه کوهستانی، انتشارات آریا نوین

از صداقت بسیار به دور است اگر بگوییم انسان‌ها ذاتاً برابرند؛ زیرا کافی است دو نفر تنها نیم ساعت کنار هم باشند تا یکی بر دیگری برتری یابد. (ساموئل جانسون، به نقل از جیمز بوزول، در کتاب «زندگی جانسون») اریک آرتور بلر، که با نام ادبی «جرج اورول» شناخته می‌شود، رمان‌نویس بزرگ انگلیسی و یکی از اثرگذارترین نویسندگان قرن بیستم است. او در سال ۱۹۰۳ میلادی در هندوستان، در خانواده‌ای انگلیسی-هندی، چشم به جهان گشود. جرج اورول در آثار خود از بسیاری از عناصر و ابزارهای داستان‌های علمی-تخیلی بهره می‌گیرد، اما نوشته‌های او بیش از هر چیز جنبه‌ای تبلیغاتی دارند؛ تبلیغاتی علیه کمونیسم، شیوه‌ی حکومت استالین و به‌طور کلی هر نظام استبدادی. هرچند اورول آثارش را بر پایه اعتقادات سیاسی خود شکل داد، اما هیچ‌گاه از جنبه‌های هنری آن‌ها غافل نشد. او رمان‌نویسی را عرصه‌ای اخلاقی می‌دانست و به همین دلیل مسیر سیاسی‌اش را در مقابله با ظلم، بی‌رحمی و خشونت طرفداران فرانکو و استالین جست‌وجو کرد. اورول درباره رمان مشهورش می‌نویسد: «مزرعه حیوانات اولین کتابی بود که با آگاهی کامل تلاش کردم اهداف سیاسی و هنری را در آن درهم آمیزم.» این اثر نقدی تند بر کمونیسم شوروی است. او داستان خود را به شکل حکایت حیوانات روایت می‌کند؛ روایتی تمثیلی و هجوآمیز که در آن حیوانات نمادی از انسان‌ها و خطاهای آنان هستند. یکی از نمونه‌های اولیه چنین شیوه‌ای را می‌توان در «قصه راهبه و کشیش» نوشته جفری چاسر در مجموعه «داستان‌های کانتربری» یافت. در یک سطح، این قصه حکایت خروس مغروری به نام چانتیکلر است که گرفتار روباهی حیله‌گر می‌شود. در سطحی دیگر، اثری درباره اهمیت رویاهاست. و در لایه‌ای عمیق‌تر، تمثیلی از هبوط انسان در بهشت است؛ جایی که چانتیکلر نمادی از حضرت آدم است که به وسوسه شیطان گرفتار می‌شود. رمان «مزرعه حیوانات» اورول، هجویه‌ای موجز و گزنده است که خود نویسنده آن را با زیرعنوان «یک داستان پریان» معرفی می‌کند. این داستان در سطحی روشن و ساده، روایتی سرگرم‌کننده از حیوانات ستمدیده یک مزرعه است. حیواناتی که با قدرت تعقل و تکلم، بر ارباب ستمگر شوریده و حکومتی انقلابی بنا می‌کنند. بااین‌حال، خوک‌ها که در ابتدا رهبران انقلاب‌اند، به‌ویژه خوکی به نام «ناپلئون»، به تدریج قدرت را قبضه کرده و همان حیوانات را دوباره به بندگی می‌کشانند؛ تنها تفاوت این است که ارباب تغییر یافته است. در این داستان، هر حیوان نماد گروهی مشخص یا چهره‌ای تاریخی است. خوک‌ها که توانایی خواندن، نوشتن و سازمان‌دهی دارند، تمثیلی از روشنفکران بُلشویک و گردانندگان دستگاه اداری عظیم شوروی‌اند. «ناپلئون» نماینده استالین است، یاران نزدیکش نقش اعضای پولیتبورو را ایفا می‌کنند، «اسنوبال» نماد تروتسکی است و «اسکوالر» نقش پروپاگاندیست‌های رژیم را بر عهده دارد. خوک‌ها به تدریج از مزایای طبقه‌ای حاکم بهره‌مند می‌شوند؛ از غذای بهتر و کار سبک‌تر گرفته تا امتیازهای ویژه. با این حال، آنان خود نیز اسیر پیامدهای سیاست‌های سرکوبگرانه ناپلئون باقی می‌مانند. حیوانات دیگر در مزرعه، نماد طبقات گوناگون مردم عادی هستند؛ مردمی که همواره زیر بار ظلم و استثمار نظام‌های سیاسی گرفتار می‌شوند و در عین رویای آزادی، بارها به چرخه تکراری بندگی بازگردانده می‌شوند.