کتاب ملکوت و شکوه اثر جورجو آگامبن، ترجمه یحیی صنعتی مسبوقی، انتشارات نیماژ

کتاب «ملکوت و شکوه» با عنوان فرعی «تبارشناسی الاهیاتی اقتصاد و حکومت» نوشته‌ی «جورجو آگامبن» و به‌تازگی توسط انتشارات «نیماژ» منتشر شده است. پرسش اصلی این اثر چنین است: چرا قدرت در سنت غربی به شکل «اقتصاد» ظاهر شده، یعنی نوعی حکومت بر انسان‌ها و اشیا؟ و اگر قدرت در ماهیت خود چیزی جز حکومت نیست، چرا همواره به «شکوه» نیازمند بوده است؛ شکوهی که در قالب آیین‌ها، تشریفات و مناسک عبادی از آغاز با آن پیوند خورده است؟ آگامبن در این کتاب نشان می‌دهد که در قرون نخستین مسیحیت، کلیسا برای آشتی‌دادن اصل توحید با آموزه‌ی ذات سه‌گانه‌ی خداوند، مفهوم «تثلیث» را به‌صورت «اقتصاد زندگی الهی» معرفی کرد. او توضیح می‌دهد که این الگو، هنگامی‌که با ایده‌ی «مشیت» الهی ترکیب شد، به‌طور غیرمنتظره‌ای سرچشمه‌ی یکی از مهم‌ترین بنیان‌های سیاست مدرن گشت. از نظریه‌ی دموکراتیک تقسیم قوا گرفته تا دکترین‌های استراتژیک درباره‌ی «آسیب‌های جانبی»، و حتی از «دست نامرئی» در اندیشه‌ی لیبرالیسم اسمیت تا مفاهیم کلیدی «نظم» و «امنیت» همگی به این ریشه‌ی الاهیاتی-اقتصادی بازمی‌گردند. اما مهم‌ترین دستاورد کتاب «ملکوت و شکوه» فراتر از این است. آگامبن استدلال می‌کند که قدرت مدرن تنها در قالب حکومت ظهور نمی‌کند، بلکه همواره جلوه‌ای از «جلال» و «شکوه» نیز دارد. عناصر تشریفاتی، مذهبی و آیینی که اغلب آن‌ها را «بقایای تاریخی» تلقی می‌کنیم، در حقیقت بنیان اصلی قدرت غربی را شکل داده‌اند. آگامبن با تحلیل خیره‌کننده‌ی نمادهای قدرت ـ از تاج و تخت و تاج سلطنتی گرفته تا جامه‌ی ارغوانی و نشان‌هایی چون فاسس ـ ریشه‌شناسی تازه‌ای ارائه می‌دهد. او نشان می‌دهد که این نمادهای آیینی و مذهبی چگونه همچنان در سازوکارهای مدرن قدرت عمل می‌کنند و نقش شگفت‌انگیزی در ایجاد رضایت عمومی و کارکرد رسانه‌ها در دموکراسی‌های معاصر دارند. «ملکوت و شکوه» نه فقط پژوهشی در حوزه‌ی الاهیات سیاسی، بلکه راهی برای فهم عمیق‌تر نسبت میان اقتصاد، حکومت و نمایش قدرت در جهان امروز است.