کتاب سفرنامه پولاک اثر یاکوب ادوارد پولاک، ترجمه کیکاووس جهانداری، انتشارات خوارزمی

به گزارش خبرنگار ایبنا، ژاکوب ادوارد پولاک (۱۸۱۸-۱۸۹۱) نویسنده کتاب «ایران و ایرانیان» و معلم پزشکی و جراحی بود که پس از ترور میرزا تقی‌خان امیرکبیر، در سال‌های ۱۸۵۱ تا ۱۸۶۰ به ایران سفر کرد. او از سال ۱۸۵۵ میلادی به عنوان پزشک مخصوص در دربار پادشاه قاجار، ناصرالدین‌شاه، خدمت می‌کرد. پولاک پس از حدود ده سال اقامت در ایران، به وطن خود بازگشت و یادگار ارزشمندی از این حضور بر جای گذاشت؛ کتابی با عنوان «ایران و ایرانیان» که شرحی جامع از زندگی، فرهنگ و آداب ایرانیان است. این اثر بخشی مفصل را به نوروز و آیین‌های وابسته به آن اختصاص داده است. مطالب این سفرنامه نه تنها بیانگر تجربه‌های شخصی نویسنده از زندگی در ایران است، بلکه اطلاعات مفید و دقیقی درباره تاریخ، فرهنگ و جغرافیای کشور ارائه می‌دهد؛ موضوعاتی که برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به شناخت ایران اهمیت فراوان دارد. پولاک در «ایران و ایرانیان» به تفصیل درباره نوروز و جنبه‌های گوناگون آن سخن می‌گوید. یکی از نکات نخستین که توجه او را جلب کرد، دیرینگی و استمرار نوروز در طول قرن‌ها بود. او در آغاز فصل مربوط به نوروز یادآور می‌شود که پیش از ورود اسلام، ایرانیان سال شمسی را مبنای تقویم خود قرار می‌دادند؛ تقویمی که به باور مردم، جمشید شاه افسانه‌ای ایران بنیان‌گذار آن بود. پولاک همچنین اشاره می‌کند که اختراع شخم زدن نیز به این پادشاه نسبت داده می‌شود، چرا که کشاورزی بدون نظم دقیق فصل‌ها و گردش منظم سال، امکان‌پذیر نبود.