کتاب پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی اثر علی قلی پور، انتشارات نشر نظر

کتاب «پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی» اثر «علی قلی‌پور» در شش فصل به بررسی ریشه‌ها، روندها و سیاست‌های فرهنگی دوران پهلوی می‌پردازد. این اثر با نگاهی تحلیلی، به ابعاد گوناگون پرورش سلیقه عمومی و نقش نهادها و رسانه‌ها در شکل‌گیری فرهنگ جمعی آن دوره توجه ویژه دارد. در فصل نخست، نویسنده بر موضوع پرورش ذوق در دوران پهلوی اول تمرکز می‌کند. معرفی «انجمن آثار ملی»، بررسی مشارکت عمومی در بازپروری سلیقه و اندیشه، تربیت روح و احساسات، و نیز تحلیل مفهوم ذوق و ملت‌سازی در نگاه اندیشمندانی چون غلامرضا رشید یاسمی و محمدعلی فروغی از مباحث اصلی این فصل است. فصل دوم به عرصه هنر و بازار آن اختصاص دارد و مسائل گوناگون مرتبط با تعامل هنر و جامعه را بررسی می‌کند. در فصل سوم، بوروکراسی فرهنگیِ پس از «انقلاب سفید» مورد بحث قرار می‌گیرد؛ روندی که در راستای «پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی» نهادینه شد و تأثیر مستقیم بر شکل‌گیری سیاست‌های فرهنگی گذاشت. فصل چهارم کتاب بر موضوع هزینه‌های پرورش ذوق عمومی تمرکز دارد. در این بخش، منابع مالی این سیاست‌ها که عمدتاً از محل درآمدهای نفتی تأمین می‌شد، تحلیل شده و بودجه‌های فرهنگی در برنامه‌های عمرانی اول تا پنجم (از اواخر دههٔ بیست تا پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷) بررسی می‌شود. همچنین، نقش تلویزیون به‌عنوان رسانه‌ای کلیدی در شکل‌دهی به «ذوق عامه» و بازتاب آن در رویدادهای مهم کشور در این فصل مطرح شده است. در فصل پنجم، موضوع زیباشناسی در مخاطب عام و تربیت سلیقه عمومی مطرح می‌شود. نویسنده در این فصل به‌طور ویژه به مسئله تعریف «نقد» و «ابتذال» و مصادیق آن‌ها می‌پردازد؛ موضوعی که در فهم جایگاه هنر و فرهنگ در جامعه نقشی اساسی دارد. سرانجام، فصل ششم به سیاست‌گذاری تلویزیون و شکل‌گیری فرهنگ عامه‌پسند در تئاتر می‌پردازد. در این بخش، تئاتر کشور و به‌ویژه تئاتر لاله‌زاری به‌عنوان نماد فرهنگ نمایشی دوران پهلوی مورد توجه و تحلیل قرار گرفته است. این کتاب با واکاوی دقیق مفاهیم و نهادهای فرهنگی، منبعی مهم برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ فرهنگ و هنر ایران در عصر پهلوی به شمار می‌رود.