کتاب آموزه‌های عرفانی محیی‌الدین ابن‌عربی اثر قاسم میرآخوری، انتشارات بازتاب

ارزیابی جامع آموزه‌های ابن عربی کاری دشوار و پیچیده است؛ زیرا گستردگی آثار و نوشته‌های او به گونه‌ای است که دست یافتن به تمام ابعاد اندیشه‌ها و نگرش عرفانی و صوفیانه‌اش کاری بس دشوار می‌نماید. نویسنده در این کتاب، یازده آموزه را از میان نوشتارهای ابن عربی برگزیده و به بررسی و تبیین آن‌ها پرداخته است؛ برگزیده‌ای که می‌تواند سیمای روشنی از بخشی از اندیشه‌ها و بینش عرفانی وی را آشکار کند. ابن عربی (به عربی: ابن عربی) با نام کامل أبو عبدالله محمد بن علی بن محمد ابن عربی الحاتمی الطائی الأندلسی المرسی الدمشقی (زادهٔ ۲۶ ژوئیه ۱۱۶۵ – درگذشتهٔ ۱۶ نوامبر ۱۲۴۰ میلادی) از برجسته‌ترین عارفان، فیلسوفان و شاعران مسلمان اندلس به شمار می‌رود. او القاب فراوانی داشته است؛ از جمله محیی‌الدین، سلطان العارفین، الشیخ‌الاکبر و امام‌العارفین. آثار فراوان او در پهنهٔ اندیشه اسلامی نقشی بنیادی ایفا کرده و در میان اهل عرفان و سلوک با عنوان «الشیخ‌الاکبر» شناخته شده است؛ عنوانی که بعدها به پیدایش مکتب «اکبریه» یا «اکبریان» انجامید. از میان حدود ۸۵۰ اثر منتسب به ابن عربی، نزدیک به ۷۰۰ اثر معتبر دانسته شده و بیش از ۴۰۰ اثر او تاکنون باقی مانده است. آموزه‌های جهان‌شناختی و عرفانی او، به‌ویژه در کتاب‌هایی مانند «فتوحات مکیه»، تأثیری گسترده بر جهان‌بینی صوفیانه در سراسر سرزمین‌های اسلامی برجای گذاشته‌اند. نکته مهم در شناخت رویکرد ابن عربی آن است که برخلاف تصور رایج، وی همواره دنباله‌رو بی‌چون‌وچرای صوفیه نبوده است. او در برخی موارد، دیدگاه‌های صوفیان را تأیید کرده، اما در مواردی دیگر به نقد و بررسی آن‌ها پرداخته است. چنان‌که خود در جلد نخست فتوحات (ص ۶۱) تأکید دارد که صاحب دیدگاهی مستقل است و صرفاً پیرو آرای صوفیه به شمار نمی‌آید.