کتاب خدا و وجود اثر جرج پنیسون، ترجمه شهاب حاجی علی، انتشارات نقد فرهنگ

الهیات غربی از دیرباز «هستی» را مقوله‌ای ویژه برای خدا می‌دانست؛ خدایی متعالی که سرچشمه و خاستگاه همه موجودات محسوب می‌شود. این تلقی سنتی در فلسفه متأخر مارتین هایدگر به چالش کشیده شد و او با طرح «هستی‌شناسی» کوشید نشان دهد که فهم ما از «بودن» نباید صرفاً در نسبت با خدا تعریف شود. نقد هایدگر بعدها در اندیشه‌های پست‌مدرن بازخوانی و رادیکال‌تر شد، تا جایی که بسیاری از فیلسوفان دین و متکلمان معاصر ترجیح می‌دهند از خدایی «فراتر از هستی» یا حتی «جدای از هستی» سخن بگویند. با چنین پیش‌زمینه‌ای، کتاب «خدا و هستی» می‌کوشد پرسش بنیادین چرایی پیوند ایده‌های خدا و هستی را بار دیگر آشکار کند و بررسی نماید که آیا نقد هستی‌شناسانه واقعاً ما را ناگزیر به گسستن این پیوند می‌کند یا نه. جورج پتیسون در این اثر، نخست نشان می‌دهد که چگونه این مفهوم ظاهراً انتزاعی بر دیدگاه‌های مسیحی درباره نجات و نسبت میان خدا و جهان اثر گذاشته است. سپس او می‌کاود که مقولاتی چون زمان، مکان، زبان، روابط انسانی و حتی تجسم، چگونه بر فهم ما از رابطه خدا و هستی تأثیر می‌گذارند. پتیسون در نتیجه‌گیری خود تأکید می‌کند که هرچند نقد هایدگری قدرت و عمقی جدی دارد، اما همچنان می‌توان از خدا نه به‌عنوان موجودی بالفعل و محدود، بلکه به‌مثابه وجودی محض و امکان‌پذیر سخن گفت؛ خدایی که در سنت کلاسیک مسیحی نیز به همین صورت تصویر شده است. این نگاه، امکان گفت‌وگو با سنت‌های دینی غیرخداباور و همچنین با علومی را که از مفاهیم سنتی فاصله گرفته‌اند، فراهم می‌سازد. با این حال، پتیسون بر یک اصل اساسی پا می‌فشارد: تمامی باورهای دینی باید نهایتاً از سرچشمه عشقِ عینی و مجسم الهام بگیرند و در خدمت آن قرار گیرند. چنین رویکردی است که می‌تواند میان الهیات، فلسفه و تجربه زیسته انسانی پلی ماندگار برقرار کند.