کتاب روح الله اثر هادی حکیمیان، انتشارات شهرستان ادب

سید روح‌الله موسوی خمینی شخصیتی است که شناخت ابعاد زندگی او برای فهم تاریخ معاصر ایران و درک مسیر آینده کشور اهمیتی اساسی دارد. کتاب «روح‌الله» نوشتۀ هادی حکیمیان، زندگی امام خمینی را از زاویه‌ای متفاوت و پژوهشی بررسی می‌کند. این اثر در قالب زندگی‌نامه‌ای روایت‌محور، به دنبال کشف ریشه‌های دگرگونی یک طلبه جوان به رهبری بزرگ و سیاسی است. نویسنده با بهره‌گیری از اسناد تاریخی و نگاهی داستانی، در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه «آقا روح‌الله» به «امام خمینی» تبدیل شد. کتاب با روایت حادثۀ تاریخی سخنرانی عاشورای سال ۱۳۴۲ در مدرسۀ فیضیه آغاز می‌شود و خواننده را بی‌درنگ در فضای ملتهب سیاسی آن زمان قرار می‌دهد. حکیمیان برای بازآفرینی دقیق‌تر وقایع، روایت خود را در فصول مختلف از زاویۀ دید گوناگون، از درباریان گرفته تا مردم عادی و حتی مخالفان، به تصویر می‌کشد تا بهتر بتوان سیر کنش‌های سیاسی امام خمینی را درک کرد. این رویکرد پژوهشی، تاریخ شفاهی و سیاسی ایران را زنده‌تر و ملموس‌تر به مخاطب منتقل می‌کند. بخش‌های ابتدایی کتاب به ریشه‌های خانوادگی امام خمینی، کودکی در خمین و شکل‌گیری ویژگی‌های شخصیتی او می‌پردازد. روایت ماجرای کشته‌شدن پدر به دست خان‌های محلی، پیگیری قصاص از سوی عمه ایشان و نخستین اقدام سیاسی روح‌الله نوجوان در امضای شکوائیه علیه حاکم خمین، قطعاتی از پازلی هستند که نویسنده برای نمایش روند شکل‌گیری روحیۀ عدالت‌خواهی، ظلم‌ستیزی و استقامت در او کنار هم می‌چیند. در ادامه، کتاب به سال‌های تحصیل در حوزۀ علمیه قم می‌رسد؛ جایی که او به دروس مرسوم حوزه بسنده نکرد و فراتر از متون عرفی حوزوی، به علوم مختلفی همچون ریاضیات، هیئت، فلسفه و عرفان نیز توجه نشان داد. این انتخاب‌ها، ابعاد فکری و نگاه جامع او را روشن می‌سازد. سپس تمرکز کتاب بر فعالیت‌ها و کنش‌های سیاسی امام در بزنگاه‌های حساس تاریخ افزایش می‌یابد؛ از نقش‌آفرینی او در تثبیت مرجعیت آیت‌الله بروجردی گرفته تا نگارش نامۀ تند به پاپ دربارۀ تشکیل دولت اسرائیل و همچنین مخالفت‌های سرسختانه با نفوذ آمریکا و قانون کاپیتولاسیون که نهایتاً به تبعید ایشان انجامید. کتاب «روح‌الله» به‌خوبی نشان می‌دهد که رهبری امام خمینی حتی در دوران تبعید در ترکیه و عراق نیز تداوم یافت و همین استمرار به شکل‌گیری نیرویی انقلابی منجر شد که در نهایت انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ را به پیروزی رساند. نویسنده در فصل‌های پایانی به نقش رهبری امام در مدیریت بحران‌های دهۀ شصت، هدایت جنگ تحمیلی و در نهایت، وداع تاریخی ملت ایران با ایشان در مراسم باشکوه تشییع اشاره می‌کند. این کتاب با روایت مستند، منسجم و تحلیل‌محور، تصویری روشن و جامع از زندگی و مبارزات امام خمینی ارائه می‌دهد و از زوایای گوناگون به بررسی شخصیت او می‌پردازد. «روح‌الله» به جرأت یکی از دقیق‌ترین و ارزشمندترین آثاری است که به زندگینامۀ امام خمینی اختصاص یافته و منبع مهمی برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید.