کتاب تئاتر و حقوق بشر اثر پل ری، ترجمه میلاد آذرم، انتشارات نیماژ

تئاتر عرصه‌ی محاکمه‌ی همیشگی جهان ایده‌هاست؛ جایی که همه‌ی تصورات ازلی و ابدی درباره‌ی انسان و جهان به بوته‌ی آزمایش کشیده می‌شوند. در هر اجرای یک متن نمایشی ــ چه متنی هزاران ساله باشد و چه نوشته‌ای تازه‌پدید ــ تئاتر با تکرار و در عین حال تفاوت خود، صحنه‌ای می‌آفریند که در آن همه‌ی کنش‌ها، احساسات و مسیر حرکت شخصیت‌ها در برابر تماشاگران آشکار می‌گردد. همین فرایند امکان قضاوت فردی را به پرسشی درباره‌ی امکان داوری انسان و تاریخ او بدل می‌سازد. تئاتر در ذات خود، کنشی جمعی و زنده است. این رویارویی نه صرفاً معطوف به شخصیت‌ها و قهرمانان و مخاطبان، بلکه وابسته به کلیت ماجرای تئاتر و ناتوانی آن در دستیابی به وحدت کامل است. به همین دلیل، تئاتر همواره صورتی دادگاهی به خود می‌گیرد؛ صورتی که بیش از آنکه حکمی صادر کند، به افشاگری و بازجویی از حقیقت می‌پردازد. به‌عنوان یک مداخله‌ی بنیادین در شیوه‌ی درک ما از حق، اخلاق، رفتار و احساسات، تئاتر همواره ضرورتی برای تمامی جوامع انسانی بوده است. نیاز بشر به این تجربه‌ی جمعی و زنده هیچ‌گاه از میان نرفته و همواره به اشکال مختلف تکرار شده است. کتاب «تئاتر و حقوق بشر» به واکاوی ماجراجویی تاریخی تئاتر در جوامع انسانی می‌پردازد و تأکید می‌کند که این هنر، همچنان نقشی تعیین‌کننده در وضعیت معاصر ما ایفا می‌کند. پل ری در این اثر موجز اما ژرف، می‌کوشد بنیان‌های نظری تئاتر را با مبانی حقوق بنیادین و طبیعی بشر پیوند داده و این رابطه‌ی هنری و حقوقی را که هم پیچیده و هم ساده‌نماست، به‌دقت روشن سازد.