کتاب دود توی چشم‌هایتان می‌رود اثر کایتلین دوتی، ترجمه رضا اسکندری آذر، انتشارات نشر نون

کتاب «دود در چشم‌هایتان می‌رود: و درس‌های دیگر از مرده‌سوزخانه» نوشته‌ی کایتلین دوتی، روایتی صادقانه، بی‌پرده و گاه طنزآمیز از تجربه‌های شخصی نویسنده در صنعت تدفین است. دوتی که کار خود را به‌عنوان یک کارمند ساده در مرده‌سوزخانه آغاز می‌کند و بعدها به جایگاه مدیریت آن می‌رسد، مخاطب را به دنیایی می‌برد که اغلب از آن فاصله می‌گیریم؛ دنیای مرگ، مردگان و آیین‌های وداع با زندگی. او با زبانی روان، شاعرانه و همراه با طنزی تلخ، از زندگی روزمره در کنار اجساد، برخورد با خانواده‌های داغدار و موقعیت‌های تکان‌دهنده‌ای سخن می‌گوید که در دل این حرفه آشکار می‌شوند. با این حال، کتاب تنها توصیفی از یک شغل عجیب و کمتر شناخته‌شده نیست؛ بلکه تلاشی است برای باز کردن دریچه‌ای تازه به روی مفهوم مرگ و دعوتی به بازاندیشی در نگرش‌های فردی و جمعی نسبت به آن. دوتی با بهره‌گیری از خاطرات شخصی و تحلیل‌های فرهنگی، به نقد نگاه مدرن به مرگ می‌پردازد. از دید او، جامعه‌ی امروز با پنهان‌کردن مرگ، آن را به پدیده‌ای ترسناک، غریب و دور از دسترس تبدیل کرده است. این انکار ظاهری نه تنها آرامش نمی‌آورد، بلکه اضطرابی عمیق‌تر در ناخودآگاه جمعی ایجاد می‌کند. در خلال روایت‌های کتاب، موضوعاتی همچون شیوه‌های گوناگون تدفین، آیین‌های یادبود، جنبه‌های تجاری و گاه غیرانسانی صنعت مرگ، و باورهای فلسفی و فرهنگی درباره‌ی سرنوشت انسان پس از مرگ مطرح می‌شود. نویسنده با نگاهی انتقادی نسبت به مراسم تدفین پرزرق‌وبرق و مصرف‌گرایانه، گزینه‌ای ساده‌تر، انسانی‌تر و پایدارتر را پیشنهاد می‌کند؛ آیینی که نه به نمایش اجتماعی، بلکه به درک شخصی و صمیمیت با مفهوم فقدان نزدیک باشد. از دل این روایت‌ها، داستان‌های انسانی بسیاری بیرون می‌آید: خانواده‌هایی که با اندوه از دست دادن عزیزانشان دست‌وپنجه نرم می‌کنند، کارکنانی که هر روز با مردگان روبه‌رو می‌شوند، و خود دوتی که در مسیر مواجهه‌ی بی‌واسطه با مرگ، به نگاهی عمیق‌تر و معنایی تازه از زندگی دست پیدا می‌کند. «دود در چشم‌هایتان می‌رود» اگرچه کتابی درباره‌ی مرگ است، در لایه‌های پنهان خود اثری درباره‌ی زندگی و معنای آن نیز به شمار می‌رود. کتابی درباره‌ی پذیرش و صلح درونی، درباره‌ی جست‌وجوی آرامش در برابر فناپذیری، و درباره‌ی یافتن معنا در تجربه‌ای جهانی که همگان با آن روبه‌رو می‌شوند. این اثر با طنزی تلخ، واقع‌گرایی شفاف و نگاهی ژرف به ماهیت انسان، مرز میان وحشت و آگاهی را بازتعریف می‌کند و مخاطب را به اندیشیدن در باب مرگ و ارزش زندگی دعوت می‌سازد.