کتاب خانه فراموش شدگان اثر سیلویا زپی، ترجمه شهرزاد قانونی، انتشارات نشر کتاب پارسه

کتاب «خانه فراموش‌شدگان: روایتی از مهاجرت» نوشته‌ی سیلویا زپی، اثری صادقانه، شاعرانه و لبریز از واقعیت‌های تلخ تبعید و جستجوی هویت است. این خاطره‌نگاری که بر پایه‌ی زندگی شخصی نویسنده و خانواده‌اش شکل گرفته، خواننده را به دهه‌ی ۱۳۵۰ خورشیدی (۱۹۷۰ میلادی) و سرزمین اوگاندا می‌برد؛ جایی که خانواده‌ی ایتالیایی‌تبار زپی در آرامشی شکننده روزگار می‌گذرانند. اما با روی کار آمدن عیدی امین و صدور فرمان اخراج اروپایی‌ها و آسیایی‌ها، این آرامش فرو می‌ریزد. خانه‌ای آکنده از خاطره، ناگهان به مکانی متروک بدل می‌شود و سرزمینی که روزگاری وطن شمرده می‌شد، آنان را پس می‌زند و طرد می‌کند. زپی با نثری صمیمی و جزئی‌نگر، تبعید را تنها روایت یک مهاجرت نمی‌بیند، بلکه آن را شکستن و فروپاشیدن جهانی کامل توصیف می‌کند. او با واژگانی زنده و پرقدرت، هم رنج را بازمی‌نمایاند و هم زیبایی مقاومت در برابر فروپاشی را. پس از این اخراج ناگهانی، خانواده به ایتالیا بازمی‌گردد؛ کشوری که باید وطن آنان باشد اما چون سرزمینی بیگانه جلوه می‌کند. در میان خیابان‌های ناآشنا، خانه‌های سرد و نگاهی که آنان را «غریبه» می‌پندارد، تلاش دوباره برای آغاز زندگی شکل می‌گیرد. این کتاب روایتگر از‌دست‌دادن‌هاست: گم‌کردن خانه، زبان، خاطرات جمعی و حتی بخشی از وجود خویشتن. اما در عین حال از بازیابی نیز می‌گوید؛ از این‌که چگونه خاطره، هرچند زخمی، می‌تواند پلی دوباره میان گذشته و حال بسازد. خانواده در این مسیر به پناهگاهی مطمئن بدل می‌شود؛ جایی که انسان را از فروپاشی بازمی‌دارد و نیروی ادامه دادن می‌بخشد. «خانه فراموش‌شدگان» با نگاهی عمیق به مفاهیمی چون هویت، معنا، تعلق و پیوندهای خانوادگی، نشان می‌دهد مهاجرت صرفاً جابه‌جایی جغرافیایی نیست، بلکه سفری روحی و روانی است؛ راهی پر از رنج، پرسش و آموختن. زپی تجربه‌ای شخصی را به تصویر می‌کشد که آینه‌ای فراگیر از زندگی میلیون‌ها مهاجر و آواره در سراسر جهان است. این کتاب نه فقط روایتی از مرزهای جغرافیایی، بلکه بازتابی از مرزهای ناپیدای میان گذشته و حال، میان ریشه‌داشتن و ریشه‌کن‌شدن است. زپی با قلمی ساده اما سرشار از احساس، تجربه‌ای تلخ و زیبا را بازمی‌سازد؛ تجربه‌ای که در آن تبعید و امید، جدایی و تولدی دوباره، در هم می‌آمیزند و معنای تازه‌ای از زیستن را پیش چشم خواننده می‌گسترانند.