کتاب تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی اثر محسن باقرزاده مشکی باف، انتشارات نگاه معاصر

کتاب «تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی» نوشته محسن باقرزاده مشکی‌باف به این پرسش اساسی می‌پردازد که آیا می‌توان از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی خوانشی سیاسی ارائه کرد؟ عنوان کامل این اثر «تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی: بررسی شرایط امکان خوانشی سیاسی از فلسفه کانت، فیشته و هگل» است. نویسنده در این کتاب تلاش می‌کند امکان قرائت سیاسی از ایده‌آلیسم آلمانی را بررسی کرده و نشان دهد چگونه اندیشه‌های کانت، فیشته و هگل در بستر اجتماعی، تاریخی و سیاسی زمانه‌شان معنا و جلوه‌ای تازه یافته‌اند. کتاب «تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی» پژوهشی آکادمیک در حوزه فلسفه غرب، به‌ویژه ایده‌آلیسم آلمانی است. محسن باقرزاده مشکی‌باف با تمرکز بر سه فیلسوف محوری این مکتب، یعنی کانت، فیشته و هگل، می‌کوشد نسبت اندیشه‌های آنان را با شرایط سیاسی و اجتماعی زمانه‌شان توضیح دهد. علاوه بر این، در بخشی از کتاب، اندیشه‌های شلینگ نیز به‌عنوان یکی دیگر از نمایندگان ایده‌آلیسم آلمانی مورد توجه قرار گرفته است. این اثر پژوهشی می‌تواند برای علاقه‌مندان فلسفه، به‌خصوص فلسفه غرب و مطالعات تخصصی در زمینه ایده‌آلیسم آلمانی، فلسفه کانت، هگل و فیشته بسیار ارزشمند باشد. مروری بر ساختار کتاب «تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی» نشان می‌دهد که این اثر از چهار فصل اصلی تشکیل شده است: فصل نخست به «شکل‌گیری دغدغه سیاسی و رویکرد ایده‌آلیسم آلمانی» اختصاص دارد. در فصل دوم، «بررسی شرایط امکان تفسیری سیاسی از فلسفه کانت» مطرح می‌شود. فصل سوم با عنوان «فلسفه فیشته، طرحی از یک تفسیر سیاسی» به کاوش در اندیشه‌های فیشته می‌پردازد و نهایتاً فصل چهارم با موضوع «بررسی فلسفه و دغدغه هگل در چارچوب تفسیری سیاسی»، دیدگاه‌های هگل را در این زمینه تحلیل می‌کند. نویسنده در این کتاب به مباحث متنوع و بنیادینی پرداخته است؛ از جمله اهمیت فلسفه روشنگری در شکل‌گیری ایده‌آلیسم آلمانی، نقش انقلاب فرانسه، جریان رمانتیسیسم، جایگاه روشنگری اسکاتلند، وضعیت خاص آلمان در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم، سنت‌های سیاسی در آلمان آن عصر، خودآیینی در فلسفه کانت، نسبت فلسفه اخلاق کانت با سیاست، نقدهای هگل بر نگاه سوبژکتیو کانتی، تأثیر این نقدها بر جنبش ملی‌گرایی آلمانی، جایگاه جامعه مدنی در اندیشه هگل، و نیز اهمیت نقش دولت و حکومت در نظریه فیشته. همچنین به تفاوت‌های اساسی فلسفه شلینگ با فیشته و هگل و نگاه او به سیاست نیز اشاره شده است. در بخشی از کتاب، نویسنده هدف خود از نگارش این پژوهش را چنین بیان می‌کند که فهم نسبت میان زمینه تاریخی، اجتماعی و سیاسی با اندیشه فیلسوفان، شرطی اساسی برای درک درست فلسفه آنان است. به اعتقاد او، بدون توجه به این نسبت نه تنها توضیح دغدغه‌های فکری فیلسوفان دشوار خواهد بود، بلکه تبیین ابعاد فلسفی اندیشه آنان نیز ناقص می‌ماند. بر این اساس، باقرزاده مشکی‌باف نشان می‌دهد چگونه شرایط بحرانی آلمان در اواخر قرن هجدهم تا نیمه نخست قرن نوزدهم بر اندیشه‌های کانت، فیشته و هگل تأثیر گذاشته و چگونه این فیلسوفان از دل بحران‌های زمانه خویش به متافیزیکی نو و تفکری در جهت آزادی، خودآیینی، حقوق و سیاست دست یافته‌اند. کتاب «تفسیری سیاسی از فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی: بررسی شرایط امکان خوانشی سیاسی از فلسفه کانت، فیشته و هگل» توسط نشر نگاه معاصر منتشر شده است. درباره نویسنده: دکتر محسن باقرزاده مشکی‌باف، متولد ۱۳۷۱، پژوهشگر و مترجم فلسفه است. او دکترای فلسفه را از دانشگاه تبریز دریافت کرده و مقالات متعددی در نشریات تخصصی حوزه فلسفه منتشر نموده است. از آثار ارزشمند او می‌توان به ترجمه کتاب «انقلاب، ایده‌آلیسم و آزادی انسان: شلینگ، هولدرلین و هگل و بحران ایده‌آلیسم آلمانی اولیه» اشاره کرد. این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به فلسفه غرب است که می‌خواهند ارتباط میان فلسفه ایده‌آلیسم آلمانی و سیاست را بهتر درک کنند.