کتاب اگر گابریل نبود اثر حنیف قریشی، ترجمه پژمان طهرانیان، انتشارات برج

وقتی پیش از سه‌سالگی برادر دوقلویت را از دست داده‌ای و در چهارسالگی نیز از حادثه‌ی غرق شدن جان سالم به در برده‌ای، عجیب نیست اگر زندگی‌ات پیوسته میان جهان زندگان و مردگان در رفت‌و‌آمد باشد؛ جهانی پر از فراموش‌شدگان که تنها با یادآوری و گفت‌وگو دوباره زنده می‌مانند. پسر داستان «اگر گابریل نبود» اثر حنیف قریشی، زندگی‌اش بر محور همین تجربه‌های تکان‌دهنده‌ی کودکی می‌چرخد؛ تجربه‌هایی که گویی او را در همان دوران خردسالی متوقف کرده است. او در خانواده‌ای بزرگ می‌شود که یکی از فرزندانش مرده و پزشکان، زنده‌ماندن دیگری را معجزه دانسته‌اند. مادری که «یک بچه به‌دست آورده و یک بچه از دست داده» به همین دلیل هم‌زمان با بی‌اعتنایی و مهربانی عجین است؛ مادری که «از ترس مرگ فرزندش، نمی‌گذاشت او زندگی کند.» در کنار این مادر، پدری قرار دارد موزیسینی دائم‌الخمر، ورشکسته و کمی دیوانه‌صفت که هم به‌عنوان وزنه‌ای متعادل‌کننده در خانواده شناخته می‌شود و هم خود بحرانی تازه بر آن می‌افزاید. این ترکیب متناقض، فضایی می‌سازد که در آن قهرمان نوجوان داستان، پر از آشفتگی اما مشتاق به زندگی، رشد می‌کند. رمان «اگر گابریل نبود» با روایت زندگی همین نوجوان و والدین نامعمولش، اثری است که طنز و شوخ‌طبعی از آن جدا نمی‌شود؛ هرچند طنزش گاه تندوتیز و گزنده است. به‌ویژه در گفت‌وگوهای فراوان کتاب، خواننده با تلخندهایی مواجه می‌شود که حاصل پریشانی ذهنی و زبانی شخصیت‌هاست. درست مانند همان جمله‌ی گابریل به هانا که نوعی تمسخر تلخ در آن موج می‌زند: «امیدوارم در خواب‌های شیرین گم شوی.»