کتاب عذاب شبانه اثر ماریکه لوکاس رینفلت، ترجمه مهسا احتشام زاده، انتشارات هیرمند

رمان «عذاب شبانه»، اثری برجسته از ماریکه لوکاس رینفلت، نویسنده جوان و توانمند هلندی است. این کتاب با کسب جایزه معتبر بین‌المللی بوکر در سال ۲۰۲۰ توانست به شهرتی جهانی دست یابد و نگاه منتقدان و خوانندگان بسیاری را به خود جلب کند. «عذاب شبانه» داستانی تاریک، دردناک و در عین حال عمیق است که از زاویه دید دختری خردسال به نام یاسمین روایت می‌شود. یاسمین در خانواده‌ای کشاورز و مذهبی بزرگ می‌شود، اما پس از مرگ ناگهانی برادر کوچک‌ترش، همه چیز در زندگی او و خانواده‌اش دگرگون می‌گردد. این حادثه تراژیک بنیان خانواده را سست می‌کند و هر یک از اعضا را به سمت مسیری جداگانه برای رویارویی با اندوه و فقدان سوق می‌دهد. رینفلت با استفاده از زبانی شاعرانه، نثری روان و تصویرسازی‌هایی پرجزئیات، توانسته است دنیای درونی یک کودک را که با رنجی فراتر از سن و سال خویش درگیر است، بازآفرینی کند. او تجربه‌های پیچیده روانی یاسمین را به گونه‌ای توصیف می‌کند که مخاطب را وادار به همراهی احساسی و اندیشیدن درباره معنای فقدان، سوگواری و تنهایی می‌سازد. این رمان به مسائل بنیادینی همچون مرگ، اندوه، بحران خانوادگی، بی‌توجهی و جدال میان عواطف انسانی و باورهای مذهبی می‌پردازد. شخصیت‌های داستان چندوجهی و عمیق طراحی شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که هرکدام بازتابی از حالات انسانی در مواجهه با رنج و ایمان‌اند و همین امر «عذاب شبانه» را به متنی تأمل‌برانگیز و لایه‌مند تبدیل کرده است. در بطن روایت، باورها، آیین‌ها و مناسک مذهبی نیز به تصویر کشیده می‌شوند و نویسنده نشان می‌دهد که چگونه می‌توانند هم پناهگاهی برای رنج‌دیدگان باشند و هم منبعی از فشار و تضاد درونی. این نگاه انتقادی ـ در عین حال انسانی ـ سبب شده تا کتاب نه‌تنها یک داستان خانوادگی بلکه متنی درباره تأثیر مذهب بر زندگی فردی و جمعی نیز به شمار آید. «عذاب شبانه» اثری است درخشان که با تصویری از زندگی یک خانواده مذهبی در روستایی در هلند، به ژرفای روان انسان فرومی‌رود و عواقب از دست دادن عزیزان را بررسی می‌کند. این کتاب با بهره‌گیری از نثری شاعرانه و فضایی معنادار، خواننده را وارد جهانی می‌سازد که ترکیبی از زیبایی و اندوه، عشق و فقدان، ایمان و تردید است؛ جهانی که تا مدت‌ها در ذهن باقی می‌ماند.