کتاب گامهای گمشده اثر مرتضی حنانه، انتشارات سروش

در این کتاب، مرتضی حنانه (۱۳۰۱–۱۳۶۸)، پژوهشگر نامدار و آهنگساز برجستهٔ موسیقی ایران، تلاش می‌کند با بهره‌گیری از منابع گوناگون موسیقی ایرانی و استفاده از تعاریف و اصطلاحات رایج، به تبیین مفهوم و شیوهٔ تألیف این موسیقی بپردازد. هدف اصلی او ایجاد پیوندی منطقی و به‌ویژه نظری میان عناصر متنوع و گاه پیچیدهٔ موسیقی ایرانی است. نویسنده کوشیده است مباحث کتاب را به زبانی ساده و روان توضیح دهد، حتی در مواردی که موضوعات پیچیده و دشوار به نظر می‌رسند. بخش‌های کتاب شامل موارد زیر است: ۱. بررسی و واکاوی تاریخچهٔ موسیقی ایران و آنچه از گذشته بر جای مانده است. ۲. تحلیل اصطلاحات رایج و متروک در موسیقی ایران. ۳. معرفی دستگاه‌های موسیقی ایرانی. ۴. تبیین ارتباط دستگاه شور با چهار مقام اصلی وابسته به آن. ۵. شرح و توضیح گوشه‌های گوناگون موسیقی ایرانی. ۶. بررسی روابط میان دستگاه‌ها. ۷. توضیح دربارهٔ گام‌های موسیقی ایران معاصر. ۸. جست‌وجو برای یافتن گام‌های اصیل موسیقی ایران و تلاش در جهت کشف گام درست. ۹. تحلیل جایگاه تار در موسیقی ملی ایران امروز. ۱۰. پیگیری تاریخچهٔ گام شور در موسیقی ایرانی. ۱۱. ارائهٔ نظریهٔ موسیقی ایرانی با تکیه بر پیوند آن با نظریهٔ موسیقی یونان باستان. ۱۲. مقایسهٔ نظریهٔ موسیقی میانه‌روم با نظریهٔ موسیقی قرون وسطای رم. ۱۳. جست‌وجو برای شناسایی دوبل‌گام‌های موسیقی مشرق‌زمین. ۱۴. بررسی دستگاه همایون و مقام اصفهان.