کتاب جمال و قاسم رفیقان ابدی اثر عاطفه سادات موسوی، انتشارات جمال

کتاب «جمال و قاسم، رفیقان ابدی» نوشتهٔ عاطفه‌سادات موسوی، یکی از آثار شاخص نشر جمال در حوزهٔ ناداستان و زندگی‌نامه است. این کتاب روایتگر زندگی دو سردار برجسته، «ابومهدی المهندس» و «قاسم سلیمانی» بوده و با نگاهی متفاوت، سیر زندگی، مبارزات و همراهی این دو یار همیشگی را به تصویر می‌کشد. «جمال و قاسم رفیقان ابدی» در قالب ناداستان، به عنوان شاخه‌ای از ادبیات غیرداستانی، به واقعیت‌های تاریخی و شخصیتی می‌پردازد و تلاش دارد با اتکا به روایتی مستند، تصویری واقعی از قهرمانان معاصر ارائه کند. نشر این کتاب گامی در جهت ثبت و بازنمایی حیات شخصیت‌های تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران و منطقه به شمار می‌رود. ادبیات به طور کلی در دو شاخهٔ اصلی «داستانی» و «غیرداستانی» تقسیم می‌شود. ناداستان یا nonfiction زیرمجموعهٔ ادبیات غیرداستانی است و شامل آثاری می‌شود که هدفشان بازتاب حقیقت، شرح وقایع و معرفی اشخاص یا رویدادهای واقعی است. نویسندگان در این ژانر معمولاً با نیت آگاهی‌بخشی، اصلاح نگرش‌ها و همچنین ثبت تجربه‌ها دست به قلم می‌برند. در مقابل، ادبیات داستانی جهان خیالی نویسنده را روایت می‌کند و الزاماً وابستگی مستقیمی به واقعیت ندارد. هدف اصلی ادبیات غیرداستانی، علاوه بر تعلیم و انتقال معنا، ایجاد شناختی عمیق‌تر نسبت به واقعیت‌های انسانی، اجتماعی و تاریخی است. ناداستان‌نویسی می‌تواند مسیر تغییر نگرش مخاطب، رشد فکری و ترغیب او به تأمل و بازاندیشی را هموار کند. ژانر ناداستان گستره‌ای وسیع از گونه‌های ادبی را شامل می‌شود؛ از زندگی‌نامه‌ها و خاطره‌نگاری‌ها تا سفرنامه‌ها، دل‌نوشته‌ها، جستارها، کتاب‌های تاریخی و علمی - آموزشی، گزارش‌های مستند، گفت‌وگوها، نقدها و حتی نامه‌ها. این تنوع به ناداستان قدرت می‌دهد تا در قالب‌های مختلف، واقعیت را بازتاب دهد و تجربه‌های فردی و جمعی را ثبت کند. کتاب «جمال و قاسم رفیقان ابدی» نمونه‌ای روشن از این گونهٔ ادبی است که با روایت زندگی دو سردار شهید، هم به ثبت تاریخ شفاهی کمک می‌کند و هم با رویکردی انسانی و واقع‌گرایانه، ارزش‌های ماندگار دو قهرمان معاصر را بازتاب می‌دهد.