کتاب مولانا و گفت‌وگو اثر مهدی کمپانی زارع، انتشارات نگاه معاصر

کتاب «مولانا و گفت‌وگو» نوشته مهدی کمپانی زارع، اثری پژوهشی و تحلیلی درباره مفهوم و جایگاه گفت‌وگو در اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است. مولانا، یکی از بزرگ‌ترین شاعران و عارفان تاریخ اسلام، در آثار خود به‌ویژه بر موضوع گفت‌وگو به‌عنوان راهی برای کشف حقیقت، رسیدن به معرفت عمیق‌تر و درک بهتر از انسان و جهان تأکید کرده است. نویسنده در این کتاب با واکاوی دقیق اشعار و نوشته‌های مولانا، تلاش می‌کند جایگاه گفت‌وگو را در منظومه فکری او روشن سازد. در مقدمه کتاب، به اهمیت گفت‌وگو در عرفان اسلامی پرداخته می‌شود و نشان داده می‌شود که چگونه عارفان، گفت‌وگو را ابزاری برای تفکر، تبادل اندیشه و رشد معنوی به کار برده‌اند. سپس بحث به سراغ مولانا می‌رود و دیدگاه‌های این شاعر و متفکر بزرگ درباره گفت‌وگو از زاویه‌های گوناگون مورد بررسی قرار می‌گیرد. یکی از مباحث محوری کتاب، تحلیل نقش گفت‌وگو در مثنوی معنوی است. کمپانی زارع نشان می‌دهد که مولانا چگونه در این اثر سترگ، از گفت‌وگو میان شخصیت‌ها بهره می‌گیرد تا مضامین پیچیده عرفانی و فلسفی را ساده‌تر و عمیق‌تر بیان کند. گفت‌وگو در مثنوی تنها وسیله‌ای برای انتقال دانش یا آموزش نیست، بلکه فرایندی است که شخصیت‌ها را در مسیر تحول فکری و معنوی قرار می‌دهد. نویسنده با بررسی داستان‌ها و حکایات متعدد مثنوی، این جنبه از گفت‌وگو را واکاوی کرده و نشان می‌دهد چگونه مولانا از طریق آن به کشف و بیان حقایق عرفانی می‌پردازد. بخش دیگری از کتاب به دیوان شمس اختصاص دارد؛ اثری که نقش گفت‌وگو در آن بیشتر به شکل ارتباطی مستقیم، عاشقانه و عرفانی با خداوند نمود پیدا می‌کند. مولانا در این اثر، گفت‌وگو را وسیله‌ای برای پیوند عاشقانه با حقیقت مطلق معرفی می‌کند؛ گفت‌وگوهایی که جنبه‌ای درونی دارند و بیانگر تلاش روح انسان برای رسیدن به وحدت با معشوق الهی هستند. در ادامه، نویسنده به بررسی تأثیر گفت‌وگو بر سیر و سلوک عرفانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که مولانا گفت‌وگو را راهی برای تزکیه نفس، تفسیر تجربه‌های درونی و تقویت ایمان می‌دانسته است. از نگاه مولانا، گفت‌وگو ابزاری برای درک بهتر مسیر معنوی و افزایش ارتباط با خداوند به شمار می‌رود. کتاب «مولانا و گفت‌وگو» با استناد به منابع معتبر و تحلیل‌های موشکافانه، خواننده را به درک تازه‌ای از نقش گفت‌وگو در اندیشه‌های مولانا می‌رساند. بررسی ابعاد گوناگون گفت‌وگو در آثار مولانا ـ اعم از عرصه‌های آموزشی، تربیتی و عرفانی ـ نشان می‌دهد که گفت‌وگو نه تنها ابزار کلیدی در نظام فکری اوست، بلکه ستون بنیادین در تحقق اهداف عرفانی او به شمار می‌آید. این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به عرفان اسلامی و ادبیات فارسی است. «مولانا و گفت‌وگو» با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به بررسی یکی از مهم‌ترین مفاهیم در آثار مولانا می‌پردازد و با رویکردی تازه، ابعاد پنهان و آشکار نقش گفت‌وگو را در جهان‌بینی این عارف بزرگ آشکار می‌سازد.