کتاب خاطرات یک دیوانه اثر گوستاو فلوبر، ترجمه محمد مهدی شجاعی، انتشارات برج

نبوغ زودرس، جنونی خاموش و درعین‌حال ویرانگر است که نابغه را در مرزهای ناپیدا و ناشناخته غرق می‌سازد. گوستاو فلوبر نمونه‌ بارزی از چنین نبوغی‌ست؛ نویسنده‌ای بزرگ که در خویشتن و استعداد بی‌مهارش محو شد و بی‌وقفه نوشت، اما به سبب کمال‌گرایی سخت‌گیرانه و گاه جنون‌آمیز، آثارش در قیاس با هم‌عصران نه تنها کمتر، بلکه گزیده‌تر و عمیق‌تر پدید آمد. وی در هر جمله با وسواسی بی‌امان، تک‌تک واژه‌ها را از منظر لحن، موسیقی درونی، بار روان‌شناختی، زمینهٔ فلسفی، سیاسی یا تاریخی می‌سنجید. همین دقت بی‌مانند، نوشته‌های فلوبر را به آثاری یگانه بدل ساخته است؛ آثاری که تا امروز نیز نمونه‌ای هم‌سنگ در دنیای ادبیات کمتر به چشم می‌خورد. فلوبر از سال‌های کودکی و نوجوانی به نوشتن روی آورد. وسواس پرشدت و بی‌وقفهٔ او نه فقط در انتخاب کلمات که در روابط فردی، زندگی اجتماعی و حتی در روند انتشار آثارش نیز سایه افکنده بود. مجموعهٔ «خاطرات یک دیوانه و داستان‌های دیگر» گواهی روشن بر این ویژگی است. این کتاب شامل داستان‌هایی‌ست شگرف که فلوبر در جوانی نوشت اما آن‌ها را منتشر نکرد. هر داستان، به همراه تاریخ نگارش، خواننده را با حیرتی تازه روبه‌رو می‌سازد و تصویر شگفت‌انگیزی از ذهن یک نابغه نوجوان ارائه می‌دهد. سیزده داستان این مجموعه بازتاب دستاوردی بزرگ به نام «نوشتن به سبک فلوبر» است. جهانی سرشار از جزئیات روان‌شناختی شخصیت‌ها در برابر مخاطب گشوده می‌شود؛ جهانی که در آن تاریخ، فلسفه و اجتماع انسانی، با روایتی هنرمندانه در تار و پود داستان‌ها جاری است. این‌گونه است که نوشته‌های فلوبر در لایه‌های پنهان خود، هم عمق ادبی و هم نگاهی فلسفی و اجتماعی را به خواننده منتقل می‌کنند.