کتاب جامعه توده‌وار اثر سی رایت میلز، ترجمه حسین معصومی همدانی، انتشارات همان

جامعه توده‌ای، به هر جامعه‌ای در عصر مدرن گفته می‌شود که دارای فرهنگ توده‌ای و نهادهای اجتماعی غیرشخصی و گسترده باشد. در تعریف، جامعه توده‌ای «جامعه‌ای است که در آن رفاه و بوروکراسی باعث تضعیف پیوندهای سنتی و روابط اجتماعی دیرینه شده است». مفهوم «توده» به‌عنوان توصیفی برای جامعه، نخست در قرن نوزدهم شکل گرفت. این اصطلاح به گرایش‌های همسطح‌کننده در دوران انقلاب صنعتی اشاره داشت؛ گرایش‌هایی که ارزش‌های سنتی و اشرافی را تضعیف کردند. در آثار نظریه‌پردازان سیاسی اوایل قرن نوزدهم، از جمله الکسیس دو توکویل، این واژه در مباحثی به‌کار می‌رفت که نگرانی‌ها درباره دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی جهان غرب پس از انقلاب فرانسه را بازتاب می‌داد. این نگرانی‌ها عمدتاً بر مسئله «استبداد اکثریت» یا شکل‌گیری حکومتی مبتنی بر قدرت اوباش متمرکز بود. جامعه توده‌ای به‌عنوان یک ایدئولوژی نیز قابل بررسی است. در این نگاه، جامعه زیر سلطه تعداد محدودی از نخبگان قرار می‌گیرد که شرایط زندگی اکثریت را از طریق کنترل اقتصادی، فرهنگی و حتی دستکاری افکار عمومی هدایت می‌کنند. سیاست نظریه‌پردازان جامعه توده‌ای نشان می‌دهد که آنان حامی برتری و امتیاز نخبگان فرهنگی بر توده‌ها بوده‌اند؛ نخبگانی که خود را رهبران مشروع و راهنمای توده‌های «گمراه» معرفی می‌کنند. نوآوری‌های تکنولوژیک، نقش و دامنه قدرت دولت را به‌طور چشمگیری گسترش دادند. با شکل‌گیری بوروکراسی‌های عظیم، دولت مسئولیت‌های نوینی را بر عهده گرفت؛ از جمله آموزش و پرورش، تنظیم دستمزدها و شرایط کار، تعیین استانداردهای محصولات و ارائه خدمات حمایتی به سالمندان، بیماران و بیکاران. بنابراین در جامعه توده‌ای، قدرت بیش از هر جای دیگر در دست ساختارهای بوروکراتیک متمرکز است و افراد در سطح جوامع محلی، سهم اندکی در کنترل مستقیم بر زندگی و تصمیم‌های خود دارند. به این ترتیب، جامعه توده‌ای نه‌تنها بیانگر تحولات مدرن در عرصه سیاست، فرهنگ و اقتصاد است، بلکه مفهومی کلیدی برای فهم قدرت نهادهای بزرگ و کاهش نقش پیوندهای سنتی و محلی در زندگی انسان‌ها به شمار می‌رود.