کتاب نمایشنامه تیتوس اندرونیکوس اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه علاءالدین پازارگادی، انتشارات سروش

«تیتوس آندرونیکوس» یکی از آثار ویلیام شکسپیر، نمایشنامه‌نویس بزرگ انگلیسی، و از تراژدی‌های کمترشناخته‌شده اوست که بر پایه اسطوره‌های روم باستان نوشته شده است. این نمایشنامه در دسته ادبیات نمایشی جای می‌گیرد و موضوعاتی چون انتقام‌جویی، خیانت و جاه‌طلبی را به تصویر می‌کشد؛ جایی که شخصیت‌ها برای رسیدن به قدرت یا گرفتن انتقام، از هیچ خشونتی فروگذار نمی‌کنند. داستان «تیتوس آندرونیکوس» در روم باستان روایت می‌شود. تیتوس، ژنرال بزرگ رومی، پس از نبردی طولانی با گوت‌ها پیروز به شهر بازمی‌گردد. او برای نشان دادن پیروزی خود، ملکه سرزمین گوت یعنی تامورا را به اسارت می‌گیرد و برای بزرگداشت پسران از‌دست‌رفته‌اش، پسر ارشد تامورا را قربانی می‌کند. این نقطه آغاز تراژدی‌ای است که شکسپیر در قالب یکی از خونین‌ترین نمایشنامه‌های خود به تصویر کشیده است. داستان از جایی پیچیده‌تر می‌شود که ساتورنینوس، پادشاه روم، برای نشان دادن حسن نیتش تصمیم می‌گیرد با لاوینیا، دختر تیتوس، ازدواج کند. اما لاوینیا دل در گرو باسیانوس، برادر ساتورنینوس، دارد و حاضر به ازدواج با پادشاه نمی‌شود. فرزندان تیتوس در این تصمیم به حمایت از خواهرشان برمی‌خیزند؛ اما تیتوس آنها را به خیانت متهم می‌کند و در درگیری‌ای ناخواسته پسرش موتیوس را به قتل می‌رساند. در ادامه، ساتورنینوس که در دام دسیسه‌های تامورا گرفتار شده است، به جای لاوینیا با تامورا ازدواج می‌کند. تامورا که در اندیشه انتقام از تیتوس می‌سوزد، معشوق خود هارون را تحریک می‌کند تا باسیانوس را به قتل رسانده و لاوینیا را قربانی انتقام‌جویی خود کند. هارون نیز این دستور را اجرا می‌کند و پس از تجاوز به لاوینیا، او را به طرز فجیعی در جنگل به قتل می‌رساند. سپس با فریبکاری، پسران تیتوس را به قتل باسیانوس متهم می‌سازد. از همین‌جا سلسله‌ای از رویدادهای خونین و خشونت‌های زنجیره‌ای آغاز می‌شود. «تیتوس آندرونیکوس» در ادامه با انتقام‌گیری تیتوس از قاتلان دخترش، و در نهایت نابودی غم‌انگیز خود او و بسیاری از شخصیت‌های نمایش، به یکی از تراژدی‌های تکان‌دهنده شکسپیر بدل می‌شود. این اثر به واسطه مضمون انتقام و خشونت‌های پیاپی، یکی از شاخص‌ترین تراژدی‌های خشن شکسپیر است و جایگاه مهمی در بررسی نمایشنامه‌های دوران او دارد.