کتاب چالش‌های نوین لیبرالیسم اثر فرانسیس فوکویاما، ترجمه احمد جانسیز، انتشارات پیله

کتابی کوتاه درباره چالش‌های لیبرالیسم از سوی راست و چپ، نوشته نویسنده پرفروش «منشأ نظم سیاسی»، تصویری روشن از بحران جاری لیبرالیسم ارائه می‌دهد. لیبرالیسم کلاسیک که پس از جنگ‌های مذهبی و درگیری‌های ملی‌گرایانه در اروپا شکل گرفت، نظامی سیاسی و اجتماعی بر پایه اصول بنیادینی چون برابری و حاکمیت قانون است. این نظام بر حق افراد در پیگیری شیوه‌های متفاوت زندگی و دستیابی به شادی، بدون مداخله و تعرض دولت، تأکید می‌کند. با این حال، روشن است که لیبرالیسم همواره با فاصله‌ای آشکار از آرمان‌های خود عمل کرده است. در ایالات متحده، گروه‌های بسیاری از برابری در برابر قانون محروم بوده‌اند. حقوقی که باید همگانی تلقی می‌شد، قرن‌ها مورد مناقشه بود و تنها در دهه‌های اخیر به زنان، آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار، جامعه LGBTQ+ و دیگر اقلیت‌ها گسترش یافته است. محافظه‌کاران بارها انتقاد کرده‌اند که لیبرالیسم زندگی جمعی را از معنا تهی می‌سازد. فرانسیس فوکویاما، فیلسوف سیاسی برجسته، در کتاب «لیبرالیسم و نارضایتی‌های آن» توضیح می‌دهد که چگونه اصول لیبرالیسم طی دهه‌های اخیر از سوی جریان‌های راست و چپ به افراط کشیده شده است. به باور او، نئولیبرال‌ها با ستایش افراطی از آزادی اقتصادی، نوعی کیش بازار را جایگزین ارزش‌های اجتماعی ساخته‌اند؛ در حالی که جریان‌های مترقی، تمرکز اصلی خود را از مفهوم جهان‌شمول «انسان» به سیاست‌های هویت‌محور منتقل کرده‌اند. فوکویاما استدلال می‌کند که این انحراف‌ها سبب تضعیف جامعه مدنی و افزایش خطر برای بنیان‌های دموکراسی شده است. او در این اثر کوتاه اما پرمغز، گزارشی روشن از نارضایتی‌های سیاسی امروز ارائه می‌کند و در عین حال دفاعی بنیادی از احیای لیبرالیسم برای قرن بیست و یکم به دست می‌دهد؛ دفاعی که بر بازگشت به ریشه‌های برابری، آزادی و قانون‌گرایی تأکید دارد.