کتاب هیلدا اثر ماری اندیای، ترجمه فاطمه سادات مدرسی، انتشارات قطره

نمایشنامه‌ی «هیلدا» اثر ماری اندیای، نویسنده‌ی فرانسوی، روایتی عمیق از اخلاق سرمایه‌داری و بازتاب نظام ناعادلانه اجتماعی در زندگی روزمره است. اندیای در این اثر به تقابل میان ظاهر فریبنده‌ی عدالت‌خواهی و واقعیت تلخ سلطه‌طلبی می‌پردازد؛ جایی که افرادی در ظاهر مدافع برابری و حقوق انسان‌ها هستند اما در رفتار و نگرش، بازتولیدکننده همان بی‌عدالتی و نابرابری می‌شوند. «هیلدا»، نخستین نمایشنامه‌ی ماری اندیای ـ نویسنده‌ی فرانسوی-سنگالی ـ درباره پدیده‌ی برده‌داری مدرن است. درونمایه‌ی این نمایش بر محور زنی ثروتمند بنا شده که شیفته خدمتکار جدید خود می‌شود؛ اما این دلبستگی رنگی از وسواس و سلطه دارد، نه مهر و انسانیت. از خلال این رابطه، نویسنده تضاد میان گفتار و کردار طبقه‌ی ممتاز جامعه را به تصویر می‌کشد. اندیای درعین‌حال با نگاهی بی‌پروا بخشی از نقد را متوجه طبقه فرودست می‌کند و تلویحاً چنین القا می‌نماید که تنها با شجاعت، عزت‌نفس و سرپیچی در برابر سلطه می‌توان به چرخه‌ی تحقیر و بی‌عدالتی پایان داد. بخش مهمی از نمایشنامه‌ی «هیلدا» به تک‌گویی‌های شخصیت خانم لومرشان اختصاص دارد؛ زنی مرفه که برای گریز از ملال زندگی روزمره در جست‌وجوی خدمتکار است. او در ظاهر خود را چپ‌گرا و مدافع حقوق محرومان معرفی می‌کند اما در درون، هیولای سرکوبگری را پنهان کرده که رفته‌رفته آشکار می‌شود. اندیای از خلال کالبدشکافی روانی این زن، تصویری پیچیده از فردی تنها و گرفتار در تضادهای درونی خود ارائه می‌دهد؛ شخصیتی که از همان ابتدا پیش از دیدار با هیلدا، شیفته و دچار وسواس او می‌شود، گویی قربانی بعدی‌اش را از پیش انتخاب کرده است. هیلدا در نمایشنامه تبدیل به تصویری خیالی می‌شود که خانم لومرشان می‌تواند شکل تازه‌ای به آن بدهد و خود را با آن بازتعریف کند. این انتخاب، پرسشی بنیادی را به میان می‌کشد: «آیا انسان‌ها واقعاً از شخصیت و هویت خویش راضی‌اند؟» اندیای در قالب این وسواس بیمارگونه، آسیب‌پذیری‌های شخصی، ضعف درونی و نیاز به سلطه‌گری را بررسی می‌کند. نکته‌ی مهم آن است که هیلدا در متن نمایشنامه حضوری مستقیم ندارد. در عوض، خانم لومرشان با شوهر هیلدا وارد گفتگو می‌شود تا از طریق او اطلاعات بیشتری درباره خدمتکار جدید به دست آورد و سپس با سوءاستفاده از این ارتباط، قدرت غیرمنطقی و روزافزون خود را هم بر هیلدا و هم بر همسرش اعمال کند. نمایشنامه‌ی «هیلدا» با پرداخت روان‌شناختی عمیق به روابط قدرت و سلطه، تضاد میان گفتارهای عدالت‌طلبانه و رفتارهای خشونت‌آمیز، و همچنین چالش‌های هویت فردی، به اثری شاخص در ادبیات نمایشی معاصر فرانسه بدل شده است.