کتاب سکوت تحسین‌برانگیز اثر عبدالرزاق گورنا، ترجمه شهاب حاجی علی، انتشارات جمهوری

رمان «سکوت تحسین‌برانگیز» اثر عبدالرزاق گورنا، نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه نوبل ادبیات، اثری ژرف و تأمل‌برانگیز است که به موضوعات تبعید، هویت و مفهوم سکوت می‌پردازد. این داستان زندگی مردی تانزانیایی را روایت می‌کند که پس از سال‌ها زندگی در انگلستان، به زادگاهش در زنگبار بازمی‌گردد و در این بازگشت با پرسش‌های عمیق و چالش‌های هویتی خود روبه‌رو می‌شود. گورنا در این رمان با ظرافت، تجربه‌ی دوگانگی هویتی مهاجران را بازنمایی می‌کند. شخصیت اصلی تلاش دارد میان هویت تانزانیایی و انگلیسی خود تعادلی برقرار کند؛ اما این فرایند به بحرانی تمام‌عیار بدل می‌شود که در طول روایت دائماً شکل و عمق تازه‌ای پیدا می‌کند. یکی از مفاهیم محوری کتاب، سکوت است؛ سکوتی که نماد سرکوب احساسات، ناتوانی در بیان تجربه‌ها و انزواست. قهرمان داستان سال‌ها افکار و عواطف خود را پنهان کرده و این خاموشی به‌مرور به بحرانی درونی و وجودی تبدیل می‌شود. بازگشت او به زادگاه، تنها بازگشتی جغرافیایی نیست، بلکه تلاشی برای روبه‌رو شدن با گذشته و جستجویی برای بازیافت هویت گمشده و خانه‌ای اصیل در میانه‌ی تبعید و مهاجرت است. گورنا با زبانی دقیق و تأثیرگذار، ابعاد گوناگون هویت فرهنگی، رنج مهاجرت و میراث استعمار را به‌شکل انسانی و چندلایه روایت می‌کند. او تجربه‌ی استعمار و تبعید را بازتعریف کرده و روایتی اندوهناک از جستجوی خانه و وطن می‌آفریند. منتقدان از «سکوت تحسین‌برانگیز» به‌عنوان رمانی تحسین‌شده یاد کرده‌اند که به‌خوبی توانسته است مسائل فرهنگی و اجتماعی را در قالب شخصیتی عمیق و پیچیده به تصویر بکشد. این اثر برجسته‌ی ادبیات معاصر، نه‌تنها به بررسی پیچیدگی‌های هویت و تعلق می‌پردازد، بلکه خواننده را به اندیشیدن درباره‌ی معنای واقعی خانه و وطن دعوت می‌کند.