کتاب نخبگان سایه اثر جنین آر ودل، ترجمه حسین علیزاده، انتشارات سروش

کتاب «نخبگان سایه» نوشته «جنین آر. وِدل» توسط انتشارات سروش منتشر شده است. این اثر تصویری روشن و هشداردهنده از جهانی ارائه می‌دهد که در آن به نظر می‌رسد ما در دریایی از فساد و بی‌اعتمادی شناوریم، در حالی‌ که مشخص نیست دقیقاً چه کسی مسئول اصلی این وضعیت است و چه نقشی در شکل‌دهی آن ایفا می‌کند. ودل توضیح می‌دهد که چهره‌های تأثیرگذار و پرنفوذ، بارها و بارها در قالب‌های متفاوت و در نقش‌های حرفه‌ای متنوع ظاهر می‌شوند و در هر موقعیت، برنامه‌ها و منافع خود را پیش می‌برند. به گفته او، این افراد همان «نخبگان سایه» هستند؛ بازیگران قدرتمندی که ستون‌های یک نظام جدید و نگران‌کننده از قدرت و نفوذ را بنا کرده‌اند. در این کتاب پیشگامانه، نویسنده نشان می‌دهد که چگونه نخبگان سایه با زیر پا گذاشتن قواعد شفافیت و مسئولیت‌پذیری دولت‌ها، همچنین قوانین تجارت و رقابت آزاد، مسیر دستیابی به اهداف خود را هموار می‌کنند. مثال‌های او از اقتصاددانان هارواردی که خصوصی‌سازی در روسیه پس از فروپاشی شوروی را هدایت کردند، تا نومحافظه‌کارانی که سیاست خارجی آمریکا را به سمت خصوصی‌سازی سوق دادند و در جریان جنگ عراق به اوج رسید، همگی بیانگر پیوند قدرت‌های پنهانی است که بر عرصه‌های عمومی سایه انداخته‌اند. این شبکه‌های پنهان، چه در عرصه اقتصادی و چه در دنیای سیاست، مرزهای میان بخش‌های دولتی و خصوصی را نادیده می‌گیرند و با استفاده از نفوذ خود، تصمیم‌های کلان عمومی را بدون حضور یا نظارت جامعه اتخاذ می‌کنند. ودل با ارائه نمونه‌های دقیق، نتیجه می‌گیرد که ایالات متحده و دیگر کشورهای سرمایه‌داری در مسیری مشابه همان کشورهایی گام برمی‌دارند که زمانی خود را از دامان کمونیسم رها کرده بودند. کتاب «نخبگان سایه» در هفت فصل تنظیم شده است: «شیادان و زندگی‌های رانتی آنان»، «خصوصی‌سازی در برابر صادق‌نمایی»، «قدرت رانت در شرق وحشی»، «ایالات متحده؛ دولتی شرکتی در انحصار گروهی محدود»، «خصوصی‌سازی و اشغالگران»، و «پاسخگویی در عصر شبکه‌های رانت». این اثر تحلیلی عمیق و اصیل، ابزارهای شناختی ارزشمندی در اختیار خواننده قرار می‌دهد تا بتواند این بازیگران پنهان و قدرتمند را بشناسد و سازوکار نفوذ آنان را درک کند؛ سازوکاری که جهان سیاست و اقتصاد امروز را به شکلی بنیادین دگرگون ساخته است.