کتاب کوری اثر ژوزه ساراماگو، ترجمه اسدالله امرایی، انتشارات مروارید

رمان «کوری» روایت‌گر شیوع ناگهانی نوعی نابینایی جمعی و ناشناخته در شهری بی‌نام‌ونشان و پیامدهای اجتماعی عمیق آن است. این داستان سرگذشت چند شخصیت را بازگو می‌کند که از نخستین مبتلایان بیماری به شمار می‌روند. رمان بیش از همه بر دکتر، همسر او، تعدادی از بیمارانش و سایر شخصیت‌هایی تمرکز دارد که سرنوشت و اتفاقات پیش‌بینی‌ناپذیر آن‌ها را کنار هم قرار داده است. شخصیت‌های اصلی پس از گذراندن روزهای طولانی و دشوار قرنطینه در یک آسایشگاه پرتراکم و نامناسب، پیوندی دوستانه و صمیمی میان خود شکل می‌دهند. آن‌ها همانند اعضای یک خانواده کوچک، با اتکا به هوش و بینایی همسر دکتر ــ که به شکلی شگفت‌آور از ابتلا در امان مانده ــ تلاش می‌کنند شرایط طاقت‌فرسا را پشت سر گذاشته و جان سالم به در برند. شیوع گسترده و منشأ ناشناخته این نابینایی، موجی از وحشت عمومی ایجاد می‌کند. هم‌زمان حکومت برای جلوگیری از گسترش بیماری و حفظ نظم اجتماعی به روش‌های سختگیرانه و سرکوب‌گرانه متوسل می‌شود؛ اما جامعه، تعادل و روال عادی خود را از دست داده و رفته‌رفته به سمت هرج‌ومرج و فروپاشی اخلاقی پیش می‌رود. بخش نخست رمان به تجربیات شخصیت‌ها در آسایشگاه اختصاص دارد؛ جایی که در فضایی شلوغ، آلوده و فاقد امکانات، افراد نابینا در کنار هم زندگی می‌کنند. در مدت کوتاهی بهداشت، شرایط زیستی و حتی ارزش‌های اخلاقی رو به سقوط می‌گذارد؛ سقوطی که در واقع بازتابی از اوضاع نابسامان و فروپاشی بنیان‌های اجتماعی بیرون از آسایشگاه نیز هست. رمان «کوری» با استفاده از بن‌مایه کهن شیوع یک بیماری همه‌گیر، ترس‌ها و بحران‌های قرن بیستم را به شکلی ملموس و نمادین بازآفرینی می‌کند. این اثر در عین نمایش فجایع فردی و جمعی، نگاه عمیقی به ضعف‌ها و توانایی‌های روح انسان دارد و مخاطب را به تأملی تازه درباره ماهیت انسانیت، همبستگی اجتماعی و شکنندگی تمدن وامی‌دارد.