کتاب آخرین خانه اثر تیتزیانو اسکارپا، ترجمه پریسا نظری، انتشارات نشر گویا

کتاب «آخرین خانه» اثر تیزیانو اسکارپا، سفری عمیق به درون شرایط انسانی است؛ روایتی سرشار از درهم‌تنیدگی حافظه، زخم‌های روحی و تلاش برای معنا‌بخشی به جهانی که اغلب بی‌تفاوت و آزاردهنده به نظر می‌رسد. اسکارپا، نویسنده‌ای شناخته‌شده به خاطر زبان روایی روشن و نوآورانه، در این کتاب داستانی تلخ و تأمل‌برانگیز از مبارزه و دگرگونی فردی را ارائه می‌دهد. این نمایشنامه که ریشه در فرهنگ ایتالیایی دارد، فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی حرکت می‌کند و دغدغه‌هایی جهانی را بازتاب می‌دهد. عنوان «آخرین خانه» حس پایانی گریزناپذیر را القا می‌کند؛ هم پایان فیزیکی و هم پایانی استعاری که شخصیت‌ها در دل آن با مفاهیم خانه، حس تعلق و اجتناب‌ناپذیری تغییر درگیر می‌شوند. زبان اسکارپا در عین حال هم غنایی و شاعرانه است و هم تند و برنده؛ به گونه‌ای که مرز محو میان واقعیت و ادراک را آشکار می‌سازد و تمام پیچیدگی‌های احساسات انسانی را با قدرت تجسم می‌کند. در مرکز روایت «آخرین خانه»، قهرمانی ناشناس قرار دارد؛ مردی که گذشته و خاطراتش او را تسخیر کرده و شکل داده‌اند. او به خانه‌ای بازمی‌گردد که هم جایگاه خاطرات کودکی‌اش است و هم باری عاطفی سنگین را بر شانه‌هایش می‌گذارد. این خانه در حاشیه شهری قدیمی واقع شده و به استعاره‌ای از گذشته بدل می‌شود، گذشته‌ای که نه فراموش می‌شود و نه خاموش. این مکان تنها ساختمانی فیزیکی نیست، بلکه نماینده بار روانی و احساسی قهرمان است؛ تجربه‌هایی که در هر اتاق سر برمی‌آورند و لایه‌های متفاوتی از ترس‌ها، خاطرات و درک‌های او را زنده می‌کنند. ساختار روایی کتاب «آخرین خانه» غیرخطی است. داستان یک‌بار به زمان حال بازمی‌گردد و بار دیگر در قالب فلاش‌بک سال‌های کودکی و خاطرات دور را مرور می‌کند. این تکنیک به روایت حالتی رویایی و سیال می‌دهد، جایی که زمان و مکان آزادانه در هم می‌آمیزند و خاطرات پراکنده شخصیت همان‌قدر در لحظه حال حضور دارند که در گذشته. قهرمان با رویارویی با این یادها، ناچار می‌شود زخم‌های عاطفی عمیق و پرسش‌های حل‌نشده‌ای را که سال‌ها او را رها نکرده‌اند، دوباره زندگی کند. «آخرین خانه» شاهکاری درون‌نگر و سرشار از بار عاطفی است که با حساسیت و ژرف‌نگری به روان انسان می‌پردازد. اسکارپا با کاوش در حافظه، هویت و گذشته، خواننده را به تأملی جدی درباره پیوند میان فرد و تاریخچه شخصی‌اش وامی‌دارد. در این روایت، خانه تنها یک فضا نیست؛ بلکه استعاره‌ای است از سفری درونی به سوی فهم خویشتن و آشتی با ریشه‌ها. این اثر نه فقط درباره بازگشت به گذشته و ریشه‌هاست، بلکه پاسخی است به پرسشی دیرین: چگونه مکان‌ها و تجربه‌های گذشته می‌توانند انسان را تعریف کنند و گاه همچون زندانی نادیدنی او را در بند نگاه دارند؟ «آخرین خانه» با طرح این پرسش‌ها، به یکی از آثار برجسته ادبی بدل می‌شود که خواننده را به تأمل، درک عمیق‌تر و بازاندیشی در مفهوم خانه و هویت وا‌می‌دارد.