کتاب لولیتا اثر ریچارد کورلیس، ترجمه نیکا خمسی، انتشارات خوب

تعداد نویسندگان بزرگی که از اقتباس‌های سینمایی آثارشان رضایت داشته‌اند، بسیار اندک است. این نارضایتی اغلب ناشی از ضعف کیفی فیلم‌های اقتباسی نیست، بلکه بیشتر به دلیل ناآشنایی نویسندگان با زبان سینما و نظام نشانه‌شناختی آن بازمی‌گردد. به همین دلیل، بسیاری از نویسندگان هنگام مواجهه با فیلم‌های ساخته‌شده بر اساس رمان‌هایشان، احساس می‌کنند روح و جوهره‌ی اثرشان به‌درستی منتقل نشده است. با این وجود، نمونه‌هایی نیز وجود دارد که نویسندگان نسبت به اقتباس سینمایی اثر خود نظر مثبتی داشته‌اند. ولادیمیر ناباکوف یکی از این معدود نویسندگان است؛ او فیلم «لولیتا» به کارگردانی استنلی کوبریک، ساخته‌شده بر اساس رمان مشهورش را تحسین کرد و بارها در گفت‌وگوهایش به این علاقه اشاره نمود. هرچند کوبریک در روند اقتباس تغییراتی در روایت ایجاد کرد و بسیاری از جنبه‌های حساسیت‌برانگیز رمان را تعدیل نمود ــ از جمله کاهش پرداخت مستقیم به جذابیت جنسی مرد نسبت به دختر نوجوان و حذف بار آشکار ذهنیت تجاوز ــ اما همین تغییرات باعث شد فیلم برای مخاطبان گسترده‌تری قابل‌پذیرش شود، در عین حال که همچنان جوهر رمان حفظ گردید. نتیجه این اقتباس آن بود که «لولیتا»ی کوبریک نه‌تنها نزد خود ناباکوف، بلکه نزد طرفداران رمان و علاقه‌مندان سینما نیز به عنوان فیلمی کامل و تأثیرگذار شناخته شد. در همین زمینه، کتاب «لولیتا» در مجموعه‌ی «یک فیلم، یک جهان» به بررسی جامع این اثر می‌پردازد. این کتاب با تمرکز بر اقتباس کوبریک، جنبه‌هایی همچون شیوه‌ی برخورد فیلم‌ساز با منبع اصلی، انتخاب بازیگران، شرایط تولید، و واکنش منتقدان و تماشاگران را موشکافانه بررسی می‌کند و دیدگاهی فراگیر و عمیق به مخاطب ارائه می‌دهد. ریچارد کورلیس در این اثر توانسته است تحلیلی دقیق و چندلایه از فیلم «لولیتا» ارائه کند؛ فیلمی که شاید به اندازه‌ی رمان منبع اقتباسش جنجال‌برانگیز نبود، اما همچنان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمونه‌های اقتباس در تاریخ سینما، به منزله‌ی کلاسی زنده برای شناخت چگونگی یک اقتباس وفادارانه و در عین حال مستقل شناخته می‌شود.