کتاب چپ داروینی اثر پیتر سینگر، ترجمه محمد مهدی هاتف، انتشارات کرگدن

کتاب «چپ داروینی» نوشته‌ی «پیتر سینگر» اثری است که در آن مفهوم «سیاست، تکامل و همکاری» با نگاهی نو مورد بررسی قرار می‌گیرد. استفاده از اصول داروینی در جامعه، نه در تکامل زیستی، همواره بیشتر عرصه‌ی تاخت‌وتاز جریان‌های سیاسی راست بوده است؛ زیرا ایده‌های افراطی «هربرت اسپنسر» و پیروان او – که بعدها تحت عنوان داروینیسم اجتماعی شناخته شدند – توسط سرمایه‌داران و بارون‌های غارتگر به کار گرفته شد. این رویکرد بهانه‌ای فراهم می‌کرد تا بی‌توجهی به رنج‌های بی‌شمار انسانی توجیه شود؛ رنج‌هایی همچون فقر شدید، گرسنگی، محرومیت و زندگی‌های نابودشده که همگی به‌عنوان بهایی برای پیشرفت و بقا توجیه می‌شدند. در چنین فضایی، مدافعان داروینیسم اجتماعی خود را ناجیانی معرفی می‌کردند که گویا من و شما می‌بایست آن‌ها را به چشم قدیسان بنگریم. البته نباید فراموش کرد که شاگردان و پیروان «آین رَند» نیز با تفسیرهای افراطی‌تر، این مسیر را به شکلی اغراق‌آمیز و گاه پوچ ادامه دادند. آنچه «پیتر سینگر» در کتاب «چپ داروینی» انجام می‌دهد، ارائه‌ی چارچوبی تازه و کاملاً متمایز از داروینیسم اجتماعی است. او چند قاعده‌ی اساسی برای شکل‌گیری نوعی فلسفه‌ی سیاسی پیشنهاد می‌کند که می‌توان آن را «داروینیسم اجتماعی چپ» نامید؛ فلسفه‌ای که به‌جای تکیه بر برداشت‌های خشن و رقابتی داروینیسم، بر عناصر انسانی همچون همکاری، همبستگی و نقش سیاست در تکامل اجتماعی تأکید دارد. سینگر نشان می‌دهد که تکامل صرفاً به معنای بقا به‌واسطه‌ی رقابت نیست، بلکه در بسیاری از موارد همکاری و حمایت متقابل، نقشی بنیادین در پیشرفت گونه‌ها داشته‌اند؛ نکته‌ای که اسپنسرها و طرفدارانشان عامدانه در هیاهوی شبه‌علمی خود نادیده گرفتند. کتاب «چپ داروینی» تلاش می‌کند امکان‌پذیری نگاه اخلاقی‌تر و انسانی‌تر به آموزه‌های داروینی را بررسی کند و دریچه‌ای تازه به سوی پیوند علم تکامل با سیاست و جامعه بگشاید.