کتاب وهابی و وهابیت اثر هارفورد جونز بریجز، ترجمه مانی صالحی علامه، انتشارات نشر ثالث
کتاب وهابی و وهابیت اثر هارفورد جونز بریجز، ترجمه مانی صالحی علامه، انتشارات نشر ثالث
ناشر : نشر ثالث
ضمانت بازگشت کالا - خرید آسان
رقعیقطع
۱۴۰۱سال انتشار شمسی
شومیزنوع جلد
کتاب «وهابی و وهابیت» اثر هارفورد جونز بریجز، گزارشی تاریخی و تحلیلی از شکلگیری و گسترش جماعت وهابیون ارائه میدهد. این اثر کلاسیک، بازتابی از نگرانیهای سیاسی بریتانیا نسبت به ظهور یک قدرت نوظهور و بیثباتکننده در خلیج فارس است و وهابیت را به عنوان جنبشی بنیادگرا در میان اهل سنت معرفی میکند. در این گزارش، وهابیون جنبشی دینی-سیاسی تصویر شدهاند که بر پاکسازی اسلام از اعمالی نظیر بزرگداشت اولیاء و زیارت قبور ـ که در میان مردم نجد رایج بود ـ تأکید داشتند.
بریجز در روایت خود، ماجراهای این جنبش را تا لشکرکشی محمدعلی پاشا، والی مصر، برای سرکوب آن دنبال میکند. او شرح میدهد که چگونه ابراهیم پاشا، فرزند محمدعلی، با سپاهی بزرگ عازم حجاز شد و پس از محاصرهای طولانی و دریافت کمکهای پیدرپی، سرانجام در سال ۱۲۳۳ هجری قمری توانست شهر درعیه، پایتخت وهابیون، را تسخیر کند. این شهر به طور کامل ویران شد و امیر وهابی، عبدالله بن سعود، همراه با گروهی از نزدیکانش به اسارت درآمد. آنان به استانبول فرستاده شدند و عبدالله در آنجا به قتل رسید.
با سقوط درعیه، تاریخ وهابیت به پایان نرسید. بریجز تأکید میکند که بازماندگان این جنبش تلاش وافری برای بازگشت به صحنه قدرت داشتند. پس از عقبنشینی ابراهیم پاشا از منطقه، ابتدا مشاری بن سعود و سپس ترکی بن عبدالعزیز برای احیای حاکمیت وهابی اقدام کردند. این روند با کشمکشهای داخلی و مداخلههای دوباره نیروهای مصری همراه شد. در ادامه، فیصل فرزند ترکی توانست بر ریاض مسلط شود؛ اما او نیز به دست خورشید پاشا، فرمانده مصری، گرفتار و به قاهره فرستاده شد.
تاریخ این دوره با شورشهای پیاپی، خیانتها و تغییر سریع قدرت گره خورده است. پس از جدایی فیصل، حکومت کوتاهمدتی به دست خالد بیک و سپس عبدالله بن ثنیان افتاد. با این حال، فیصل توانست از زندان مصر بگریزد، به نجد بازگردد و با کنار زدن رقبای خود، پایههای حکومتش را مستحکم کند.
بریجز در اثر خود به برخی رویدادهای مهم تنها گذرا اشاره میکند؛ برای نمونه فاجعه کربلا را به ایجاز یاد کرده و موضوع غارت حرم نبوی در مدینه را به شکل غیرمستقیم مطرح ساخته است. این رویکرد نشان میدهد که هدف اصلی او، نگارش تاریخ دینی یا اجتماعی نبود، بلکه تمرکز بر ارزیابی سیاسی قدرت وهابیون برای دولت بریتانیا اهمیت داشت. از دیدگاه او، ظهور این گروه خطری آشکار برای ثبات منطقه، امنیت مسیرهای تجاری بریتانیا به سوی هند و موازنه نیرو میان ایران و امپراتوری عثمانی به شمار میرفت.
مطالعهی کتاب «وهابی و وهابیت» منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ اسلام، بهویژه تاریخ شبهجزیره عربستان، به حساب میآید. همچنین این اثر برای متخصصان تاریخ روابط خارجی بریتانیا در خاورمیانه، سندی مهم در درک مناسبات قدرتهای استعماری با جریانهای religious و سیاسی منطقه است.
کتاب «وهابی و وهابیت» اثر هارفورد جونز بریجز، گزارشی تاریخی و تحلیلی از شکلگیری و گسترش جماعت وهابیون ارائه میدهد. این اثر کلاسیک، بازتابی از نگرانیهای سیاسی بریتانیا نسبت به ظهور یک قدرت نوظهور و بیثباتکننده در خلیج فارس است و وهابیت را به عنوان جنبشی بنیادگرا در میان اهل سنت معرفی میکند. در این گزارش، وهابیون جنبشی دینی-سیاسی تصویر شدهاند که بر پاکسازی اسلام از اعمالی نظیر بزرگداشت اولیاء و زیارت قبور ـ که در میان مردم نجد رایج بود ـ تأکید داشتند.
بریجز در روایت خود، ماجراهای این جنبش را تا لشکرکشی محمدعلی پاشا، والی مصر، برای سرکوب آن دنبال میکند. او شرح میدهد که چگونه ابراهیم پاشا، فرزند محمدعلی، با سپاهی بزرگ عازم حجاز شد و پس از محاصرهای طولانی و دریافت کمکهای پیدرپی، سرانجام در سال ۱۲۳۳ هجری قمری توانست شهر درعیه، پایتخت وهابیون، را تسخیر کند. این شهر به طور کامل ویران شد و امیر وهابی، عبدالله بن سعود، همراه با گروهی از نزدیکانش به اسارت درآمد. آنان به استانبول فرستاده شدند و عبدالله در آنجا به قتل رسید.
با سقوط درعیه، تاریخ وهابیت به پایان نرسید. بریجز تأکید میکند که بازماندگان این جنبش تلاش وافری برای بازگشت به صحنه قدرت داشتند. پس از عقبنشینی ابراهیم پاشا از منطقه، ابتدا مشاری بن سعود و سپس ترکی بن عبدالعزیز برای احیای حاکمیت وهابی اقدام کردند. این روند با کشمکشهای داخلی و مداخلههای دوباره نیروهای مصری همراه شد. در ادامه، فیصل فرزند ترکی توانست بر ریاض مسلط شود؛ اما او نیز به دست خورشید پاشا، فرمانده مصری، گرفتار و به قاهره فرستاده شد.
تاریخ این دوره با شورشهای پیاپی، خیانتها و تغییر سریع قدرت گره خورده است. پس از جدایی فیصل، حکومت کوتاهمدتی به دست خالد بیک و سپس عبدالله بن ثنیان افتاد. با این حال، فیصل توانست از زندان مصر بگریزد، به نجد بازگردد و با کنار زدن رقبای خود، پایههای حکومتش را مستحکم کند.
بریجز در اثر خود به برخی رویدادهای مهم تنها گذرا اشاره میکند؛ برای نمونه فاجعه کربلا را به ایجاز یاد کرده و موضوع غارت حرم نبوی در مدینه را به شکل غیرمستقیم مطرح ساخته است. این رویکرد نشان میدهد که هدف اصلی او، نگارش تاریخ دینی یا اجتماعی نبود، بلکه تمرکز بر ارزیابی سیاسی قدرت وهابیون برای دولت بریتانیا اهمیت داشت. از دیدگاه او، ظهور این گروه خطری آشکار برای ثبات منطقه، امنیت مسیرهای تجاری بریتانیا به سوی هند و موازنه نیرو میان ایران و امپراتوری عثمانی به شمار میرفت.
مطالعهی کتاب «وهابی و وهابیت» منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ اسلام، بهویژه تاریخ شبهجزیره عربستان، به حساب میآید. همچنین این اثر برای متخصصان تاریخ روابط خارجی بریتانیا در خاورمیانه، سندی مهم در درک مناسبات قدرتهای استعماری با جریانهای religious و سیاسی منطقه است.
دستههای مرتبط
کتابتاریختاریخ جهانعلوم انسانیعلوم سیاسی و روابط بینالمللمذهباسلامفرق اسلامیتاریختاریخ جهانعلوم انسانیعلوم سیاسی و روابط بینالمللمذهباسلامفرق اسلامیتاریخ جهانعلوم سیاسی و روابط بینالمللاسلامفرق اسلامیفرق اسلامی
تضمین کیفیت
محصول اصلی
پرداخت امن
ارسال سریع
پدیدآورندگان
کتاب وهابی و وهابیت اثر هارفورد جونز بریجز، ترجمه مانی صالحی علامه، انتشارات نشر ثالث