کتاب بوستان سعدی اثر سعدی، ترجمه غلامحسین یوسفی، انتشارات خوارزمی

سعدی شیرازی، که او را پادشاه و استاد سخن و نیز شیخ اجل می‌نامند، در بهشت برین شعر پارسی، بوستانی دارد که عطر دل‌انگیز گل‌های خوشبوی آن، هر جان شیفته و شیدایی را مست می‌سازد. این باغبان فرهیخته‌ی ادب فارسی، هر بوته‌ی دلفریب سخن را در این بوستان باشکوه با دست توانای شاعری خود هرس کرده و منظومه‌ای در ده باب پدید آورده است که شمار اشعارش، همچون گل‌های رنگارنگ و بی‌مانند، به بیش از چهار هزار بیت می‌رسد. بوستان سعدی بر وزن متقارب سروده شده و از آن‌جا که این وزن با شاهنامه‌ی فردوسی یکسان است، همواره مقایسه‌هایی میان این دو اثر برجسته‌ی ادب پارسی صورت گرفته است. تأثیرپذیری سعدی از فردوسی و شاهنامه‌اش در جای‌جای بوستان آشکار است و نشانه‌هایی از عظمت اندیشه‌ی حماسی فردوسی در اثر منظوم سعدی دیده می‌شود. پیدایش و نگارش بوستان به سفرها و سیاحت‌های گسترده‌ی سعدی بازمی‌گردد. او پس از ستایش پروردگار یکتا، نبی گرامی اسلام و چند تن از بزرگان دین و ادب، و نیز بیان علت منظوم بودن اثر، آغازگر ابواب ده‌گانه‌ی بوستان می‌شود. بخش‌های این اثر، که هر یک دنیا و اندیشه‌ای جداگانه در خود دارد، به موضوعاتی چون عدالت و خرد، نیکوکاری، عشق و شور، فروتنی، خشنودی و رضا، قناعت، تربیت، شکرگزاری و توبه می‌پردازد. بیشتر سعدی‌شناسان، بوستان را آرمان‌شهر اندیشه‌ی سعدی دانسته‌اند، شهری که در آن اخلاق، خرد و محبت بنیان اصلی رفتار انسان‌ها را می‌سازد. پادشاه سخن با آوردن تمثیل‌های زیبا و نکات دقیق، دیدگاه‌های خود را در این زمینه‌ها بیان کرده است. زبان شعر او در بوستان، سهل و دل‌نشین و در عین حال سرشار از معنا و حکمت است؛ زبانی که هم برای عامه‌ی مردم لذت‌بخش و قابل‌درک است و هم برای اهل ادب و سخن، گنجی از معنا و نکته. از میان تصحیح‌های گوناگونی که از بوستان سعدی تاکنون منتشر شده است، تصحیح غلامحسین یوسفی معتبرترین و دقیق‌ترین نسخه‌ی در دست از این شاهکار جاودانه‌ی ادب فارسی به شمار می‌رود. این نسخه که با پشتوانه‌ی دانش ارزشمند انجمن استادان زبان و ادب فارسی منتشر شده، افزون بر توضیحات دکتر یوسفی درباره‌ی دیدگاه‌هایش نسبت به شیخ اجل و شرح واژگان دشوار، به بررسی دقیق نسخ بدل نیز پرداخته است و از این رو، مرجع اصلی پژوهشگران و دوستداران سعدی محسوب می‌شود.