کتاب در وادی درد اثر آلفونس دوده، ترجمه عماد مرتضوی، انتشارات گمان

نویسندگی زمانی معنای اصیل و حقیقی می‌یابد که به کار تمام‌وقت نویسنده بدل شود. ژان‌لوک گدار، زمانی که از فیلمسازانی سخن می‌گوید که آثار ضعیفی خلق می‌کنند، به کسانی اشاره دارد که کم می‌سازند و همان یک فیلم را سال‌ها از جشنواره‌ای به جشنواره‌ای دیگر می‌برند. در جهان ادبیات نیز وضع به همین گونه است؛ نوشتن برای نویسنده همان‌قدر ضروری‌ست که نقاشی برای نقاش یا موسیقی برای آهنگساز. هنرمند، هنرمند تمام‌وقت است و هیچ‌کس با کار هنری پاره‌وقت، به جایگاه واقعی هنر دست نیافته است. آلفونسو دوده نمونه‌ای درخشان از نویسنده‌ای اصیل و پیگیر است؛ نویسنده‌ای که بی‌وقفه می‌نوشت و حتی در راه رفتن، در میان گفت‌وگوها و در لحظه‌های پررنج بیماری نیز قلم را کنار نمی‌گذاشت. آثار او از شعر و رمان گرفته تا داستان کوتاه، نمایشنامه، جستار و یادداشت‌های روزانه، هویت نویسنده‌ای را شکل داده‌اند که در خلق معنا، تحلیل و تفسیر زندگی خود و انسان‌های پیرامونش ثابت‌قدم بود. کتاب «در وادی درد» مجموعه‌ای است از نوشته‌هایی که دوده در هفده سال پایانی زندگی‌اش و در کشاکش بیماری سخت سفلیس نوشته است. این یادداشت‌ها در آغاز تنها طرح‌ها و ثبت‌های روزانه بودند، اما شیوه‌ی شگفت‌انگیز دوده در توصیف وقایع، محیط، آدم‌ها، روابط انسانی، خانواده و رنج بیماران، آن‌ها را به اثری مستقل و منسجم تبدیل کرد. جالب اینجاست که «در وادی درد» با وجود جایگاه والای دوده و شهرت همسر و فرزندانش در عرصه‌ی ادبیات و هنر، بیش از یک قرن مهجور ماند. تا آنکه جولین بارنز، نویسنده و مترجم انگلیسی، که عشق او به فرهنگ و ادبیات فرانسه زبانزد است، این اثر را ترجمه و همراه با توضیحات و یادداشت‌های ارزشمند منتشر کرد؛ اقدامی که موجب شد فرانسویان بار دیگر به این میراث پرارزش بازگردند. اهمیت این کتاب امروز بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌شود. در روزگاری که با مرگ و رنج جسم و جان بیش از پیش درگیر هستیم—چه به‌واسطه‌ی بیماری‌هایی چون سرطان و چه پاندمی‌های جهان‌گیر—این کتاب راهی است برای اندیشیدن دوباره به معنای زندگی. «در وادی درد» فرصتی می‌دهد تا همراه با دوده و بارنز، قدم در مسیر پررنج اما روشنگرانه‌ی تجربه‌ی زیستن بگذاریم و شاید از میان سطرهای آن، معنای ژرف‌تری از زندگی و مرگ را دریابیم.