کتاب موبی دیک یا نهنگ بحر اثر هرمان ملویل، ترجمه صالح حسینی، انتشارات نیلوفر

کتاب «موبی دیک» اثر ماندگار هرمان ملویل با ترجمه‌ی صالح حسینی، از برجسته‌ترین آثار ادبیات کلاسیک جهان است. هرمان ملویل پس از پایان تحصیلاتش در پانزده‌سالگی، بلافاصله کار خود را به عنوان منشی و آموزگار آغاز کرد، اما عشق واقعی‌اش همواره دریا بود. او برای نخستین‌بار در یک کشتی با مقصد بریتانیا به عنوان خدمتکار استخدام شد. با این حال، تجربه‌ی ناگوار سفر دریایی باعث شد تصورات خوش‌بینانه‌اش درباره‌ی زندگی در دریا از میان برود. ورشکستگی پدرش زندگی او را دگرگون کرد و ملویل برای پرداخت بدهی‌های خانوادگی ناچار شد به کارهایی چون فروشندگی، کارگری و کار در مزرعه روی بیاورد. با این وجود، چهار سال بعد دوباره به دریانوردی بازگشت و در کشتی صید نهنگ مشغول به کار شد. شرایط طاقت‌فرسا و زندگی دشوار در دریا، او را به فرار از کشتی و پناه بردن به میان قبیله‌ای آدم‌خوار واداشت. تجربه‌های تلخ و پرحادثه‌ی این دوران بعدها مایه‌ی الهام اصلی‌اش در نگارش رمان «موبی دیک» شد. ملویل پس از بیست‌وپنج‌سالگی دریانوردی را کنار گذاشت و با اتکا به تجربه‌های خود از زندگی در دریا، داستانی حماسی و فلسفی آفرید. در این رمان، نویسنده ماجرای ایهب، ناخدای مرموز و نیمه‌دیوانه‌ی کشتی صید نهنگ را از زبان ملوانی به نام اسماعیل روایت می‌کند. ایهب قصد دارد از نهنگ سفید، موبی دیک، که پیش‌تر کشتی‌اش را ویران کرده و موجب قطع یکی از پاهایش شده بود، انتقام بگیرد. راوی که خود از نبرد ویرانگر میان ایهب، خدمه و نهنگ سفید جان سالم به در برده است، باور دارد ناخدا در راه تحقق هدف جنون‌آمیزش حاضر است جان خود و دیگران را فدا کند. اسماعیل کشتی پکوئود را ـ که خدمه‌ای از نژادها و ملیت‌های گوناگون دارد ـ نمادی از آزمندی، نابخردی و خشونت انسان می‌داند. حتی نام کشتی نیز معنا‌دار است؛ «پکوئود» برگرفته از نام قبیله‌ای سرخ‌پوست است که بر اثر ظلم و آزار سفیدپوستان نابود شدند. منتقدان بر این باورند که هرمان ملویل از این انتخاب آگاهانه برای نشان دادن بی‌رحمی بشر و تخریب بی‌دلیل طبیعت بهره گرفته است. رمان «موبی دیک» نه‌تنها بازتابی از ماجراهای پرتنش دریا، بلکه تصویری عمیق از جدال انسان با سرنوشت، قدرت و طبیعت است؛ اثری جاودانه که همچنان در ادبیات جهان می‌درخشد.