کتاب سمرقند اثر امین معلوف، ترجمه محمد قاضی، انتشارات علمی و فرهنگی

کتاب «سمرقند» رمانی برجسته از امین معلوف است که نخستین‌بار در سال ۱۳۶۷ خورشیدی (۱۹۸۸ میلادی) منتشر شد. نیمه‌ی نخست این اثر خواندنی، در ایران قرن یازدهم می‌گذرد و به زندگی دانشمند، فیلسوف و شاعر بزرگ ایرانی، عمر خیام، می‌پردازد. در این بخش، ماجرای شکل‌گیری اثر ماندگار خیام یعنی «رباعیات»، روابط او با شخصیت‌های تاریخی برجسته‌ای همچون خواجه نظام‌الملک و حسن صباح، و نیز داستان عشق شاعرانه‌اش با بانویی شاعر، در بستر تاریخی امپراتوری سلجوقی با نثری لطیف و هنرمندانه روایت می‌شود. نیمه‌ی دوم رمان «سمرقند» به سرگذشت مردی آمریکایی به نام بنجامین اختصاص دارد که در پی یافتن نسخه‌ی اصلی رباعیات است. تلاش‌های او برای کشف و حفظ این میراث ادبی، در ادامه‌ی داستان جلوه‌ای پرکشش و رازآلود به روایت می‌بخشد. این رمان ماندگار، اثری جذاب، پرماجرا و تأمل‌برانگیز است که نه‌تنها زندگی و اندیشه‌های عمر خیام را بازآفرینی می‌کند، بلکه مخاطب را با بخشی از تاریخ، فرهنگ و ادبیات درخشان ایران زمین پیوند می‌دهد.