کتاب اکنون... اینجا یا بار دیگر شرق مدیترانه اثر عبدالرحمن منیف، ترجمه موسی اسوار، انتشارات هرمس

کتاب «اکنون... اینجا یا بار دیگر شرق مدیترانه» نوشته‌ی عبدالرحمن منیف با ترجمه‌ی موسی اسوار، در سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات شرکت کتاب هرمس منتشر شده است. این اثر در زمره‌ی رمان‌های سیاسی و اجتماعی قرار دارد و به‌طور ویژه به تجربه‌ی زندان، سرکوب سیاسی و زندگی مبارزان در کشورهای شرق مدیترانه می‌پردازد. نویسنده با اتکا بر تجربه‌های شخصی و نگاهی تیزبین، روایتی چندلایه و پرجزئیات از زیست در زندان و پیامدهای روانی و اجتماعی آن ارائه می‌کند. کتاب، بی‌آنکه به کشوری خاص اشاره کند، جهانی از رنج، مقاومت و امید را در دل نظام‌های استبدادی ترسیم کرده و با پرداختن به روابط انسانی، دوستی، عشق، و ناامیدی، تصویری ملموس از واقعیت سیاسی و اجتماعی منطقه می‌آفریند. رمان «اکنون... اینجا یا بار دیگر شرق مدیترانه» نهمین اثر عبدالرحمن منیف است و در بستری از ادبیات سیاسی و ادبیات زندان شکل گرفته است. این اثر با بازنمایی مبارزه و رنج زندانیان سیاسی در سرزمین‌هایی فرضی اما آشنا با نام‌هایی همچون موران و عموریه، تصویری از فضای سرکوب و خشونت در کشورهای شرق مدیترانه ارائه می‌دهد. منیف با خلق شخصیت‌هایی چندوجهی و گفت‌وگوهایی ژرف، فضای بسته‌ی بازداشتگاه‌ها و شکنجه‌گاه‌ها را بازسازی می‌کند و تأثیرات روانی و اجتماعی سرکوب را بر انسان و جامعه به‌دقت می‌کاود. کتاب بر پایه‌ی خاطرات، تجربه‌های زیسته و روایت‌های مبارزان سیاسی شکل گرفته و با درآمیختن مرز میان واقعیت و خیال، به سندی تاریخی و ادبی بدل می‌شود. عبدالرحمن منیف با نگاهی انتقادی و هنرمندانه، نه‌تنها به خشونت و سرکوب، بلکه به سکوت و بی‌تفاوتی جامعه نیز می‌تازد و مخاطب را به اندیشیدن، پرسشگری و واکنش فرا‌می‌خواند. این اثر با طرح مفاهیمی چون آزادی، ترس، مقاومت و مسئولیت جمعی، تصویری از تاریخ معاصر شرق مدیترانه ارائه می‌دهد که فراتر از مرزهای جغرافیایی، قابلیت تعمیم به دیگر جوامع را نیز دارد. روایت کتاب با آزادی مشروط راوی از زندان آغاز می‌شود؛ جایی که او پس از تحمل شکنجه و بیماری، به‌دلیل وخامت حال آزاد شده و برای درمان به پراگ اعزام می‌شود. هفته‌های نخست آزادی با اضطراب، بی‌خوابی و احساس جدایی از وطن و خانواده همراه است. در بیمارستان پراگ، راوی با طالع العریفی، بیماری دیگر از سرزمین موران، آشنا می‌شود. این دو، که هر دو سابقه‌ی زندانی سیاسی بودن دارند، در گفت‌وگوهایی شبانه تجارب مشترک خود از زندان، شکنجه، ترس و امید را مرور می‌کنند. طالع که گذشته‌ای تلخ و عشقی ازدست‌رفته دارد، در گفتگو با راوی درباره‌ی معنای آزادی، نقش ترس در تداوم استبداد و مسئولیت فردی و جمعی سخن می‌گوید. فضای بیمارستان، با حضور بیماران و پرستارانی از ملیت‌های گوناگون، به صحنه‌ای برای بازاندیشی در باب رنج، همبستگی و معنای انسان بودن تبدیل می‌شود. در ادامه‌ی داستان، بحران‌های تازه، محدودیت‌های امنیتی و وخامت حال طالع، روایت را به اوج می‌رساند و سرنوشت شخصیت‌ها در پایان در هاله‌ای از ابهام و اندوه فرومی‌رود. منیف در این رمان، مرز میان قربانی و جلاد را به چالش می‌کشد و خواننده را به موضع‌گیری در برابر سکوت و فراموشی دعوت می‌کند. «اکنون... اینجا یا بار دیگر شرق مدیترانه» رمانی است صریح، چندلایه و انسانی که تجربه‌ی زیسته‌ی زندانیان سیاسی و مبارزان را در دل نظام‌های استبدادی به شکلی تأثیرگذار بازمی‌نماید. این کتاب با کاوش در مفاهیمی چون ترس، مقاومت، سرکوب و مسئولیت جمعی، نه‌تنها تصویرگر بخشی از تاریخ معاصر شرق مدیترانه است، بلکه پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی آزادی، هویت و نقش انسان در برابر ظلم را پیش می‌کشد. روایت‌های انسانی، گفت‌وگوهای اندیشمندانه و پرداخت دقیق به جزئیات روانی شخصیت‌ها، خواننده را به همدلی و تأمل وامی‌دارد. این اثر با عبور از مرزهای سیاسی و فرهنگی، دغدغه‌هایی جهانی را مطرح کرده و مخاطب را به تفکر درباره‌ی مسئولیت خود در برابر بی‌عدالتی و سکوت فرا‌می‌خواند.